Γιατί είδαμε Venom χωρίς Spider-Man και Joker χωρίς Batman; Οι δύο μεγάλοι κακοί που έγιναν πρωταγωνιστές

 



Κάποτε τους γνωρίζαμε ως τους μεγαλύτερους αντιπάλους δύο εμβληματικών υπερηρώων. Ο Venom ήταν συνδεδεμένος με τον Spider-Man και ο Joker δεν μπορούσε να υπάρξει στη φαντασία μας χωρίς τον Batman. Κι όμως, το Hollywood αποφάσισε να τους δώσει τις δικές τους ταινίες, χωρίς τους ήρωες που τους έκαναν διάσημους. Ήταν δημιουργική επιλογή, επιχειρηματική στρατηγική ή ένας διαφορετικός τρόπος να αφηγηθούν τις ιστορίες των «κακών»;

Υπάρχει κάτι παράξενο στον κόσμο των κινηματογραφικών υπερηρώων. Για δεκαετίες, μάθαμε να βλέπουμε τις ιστορίες μέσα από τα μάτια του ήρωα. Ο Spider-Man σώζει την πόλη, ο Batman κυνηγά τους εγκληματίες, ο Superman προστατεύει την ανθρωπότητα.

Και κάπου απέναντι βρίσκονται εκείνοι που θέλουν να τους καταστρέψουν.

Τι γίνεται, όμως, όταν ο αντίπαλος αποκτά τη δική του ταινία; Όταν ο Venom δεν χρειάζεται να κυνηγά τον Spider-Man και ο Joker δεν χρειάζεται να αντιμετωπίσει τον Batman για να κρατήσει το ενδιαφέρον μας;

Αυτό ακριβώς συνέβη με δύο από τις πιο χαρακτηριστικές κινηματογραφικές παραγωγές των τελευταίων χρόνων.

Το ενδιαφέρον είναι ότι οι δύο περιπτώσεις μοιάζουν επιφανειακά, αλλά έχουν εντελώς διαφορετική αφετηρία. Στην περίπτωση του Venom, σημαντικό ρόλο έπαιξαν τα κινηματογραφικά δικαιώματα και η στρατηγική της Sony. Στην περίπτωση του Joker, η απουσία του Batman ήταν κυρίως μια συνειδητή δημιουργική επιλογή.

Και πίσω από όλα αυτά βρίσκεται μια ενδιαφέρουσα ερώτηση: Μήπως μερικές φορές θέλουμε να μάθουμε περισσότερα για τον άνθρωπο που βρίσκεται απέναντι από τον ήρωα;

1. Venom: Πώς γίνεται να υπάρχει ο εχθρός χωρίς τον Spider-Man;


Ο Venom εμφανίστηκε στα κόμικς της Marvel ως ένας από τους πιο χαρακτηριστικούς αντιπάλους του Spider-Man. Η ιστορία του συνδέεται άμεσα με τον Peter Parker, καθώς ο εξωγήινος συμβιωτικός οργανισμός είχε αρχικά συνδεθεί με τον ίδιο τον Spider-Man πριν περάσει στον Eddie Brock.

Η σχέση τους δεν ήταν μια απλή αντιπαλότητα. Ο Venom γνώριζε τον Spider-Man, είχε αποκτήσει τις δυνάμεις του και είχε προσωπικούς λόγους να τον μισεί.

Όταν, λοιπόν, η Sony ανακοίνωσε μια αυτόνομη ταινία με πρωταγωνιστή τον Venom, πολλοί θεατές αναρωτήθηκαν το αυτονόητο:

Πού είναι ο Spider-Man;

Η απάντηση βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό στα κινηματογραφικά δικαιώματα.

Η Sony είχε αποκτήσει τα κινηματογραφικά δικαιώματα του Spider-Man από τη Marvel το 1999. Αργότερα, μετά την εξαγορά της Marvel από τη Disney, διαμορφώθηκε μια συνεργασία που επέτρεψε στον Spider-Man του Tom Holland να εμφανιστεί στο Marvel Cinematic Universe.

Αυτό, όμως, δεν σήμαινε ότι η Sony έχασε τη δυνατότητα να δημιουργεί δικές της ταινίες με χαρακτήρες από τον κόσμο του Spider-Man.

Έτσι δημιουργήθηκε ο δρόμος για το δικό της κινηματογραφικό σύμπαν, με πρωταγωνιστές χαρακτήρες που συνδέονται με τον διάσημο ήρωα.

Ο Venom έγινε η πρώτη μεγάλη δοκιμή αυτής της στρατηγικής.

2. Η Sony ήθελε έναν δικό της κόσμο χωρίς να εξαρτάται από τον Peter Parker

Η πρώτη ταινία Venom κυκλοφόρησε το 2018, με τον Tom Hardy στον ρόλο του Eddie Brock.

Η επιλογή ήταν ενδιαφέρουσα. Αντί να δούμε μια ακόμη ιστορία του Spider-Man, παρακολουθήσαμε έναν δημοσιογράφο που αποκτά μια εξωγήινη παρουσία μέσα στο σώμα του.

Ο Eddie δεν είναι ο κλασικός υπερήρωας. Είναι ένας άνθρωπος με προβλήματα, αδυναμίες και μια ζωή που δεν βρίσκεται ακριβώς υπό έλεγχο.

Ο συμβιωτικός οργανισμός, από την άλλη, έχει δική του προσωπικότητα, επιθυμίες και βίαια ένστικτα.

Η σχέση τους δημιουργεί μια παράξενη συνύπαρξη: δύο διαφορετικές προσωπικότητες μέσα στο ίδιο σώμα, που αναγκάζονται να συνεργαστούν για να επιβιώσουν.

Αυτή ήταν και η βασική ιδέα της ταινίας. Να γνωρίσουμε τον Venom ως πρωταγωνιστή και όχι αποκλειστικά ως αντίπαλο του Spider-Man.

Η Sony ήθελε να αξιοποιήσει τους χαρακτήρες στους οποίους είχε κινηματογραφικά δικαιώματα και να δημιουργήσει μια ξεχωριστή σειρά παραγωγών.

Η πρώτη ταινία γνώρισε μεγάλη εμπορική επιτυχία, κάτι που έδωσε ώθηση στη συνέχιση του εγχειρήματος.

3. Γιατί ο Venom δεν συνάντησε κανονικά τον Spider-Man;

Εδώ χρειάζεται μια διευκρίνιση.

Η απουσία του Spider-Man από τις ταινίες Venom δεν σημαίνει ότι οι δύο χαρακτήρες δεν έχουν καμία σχέση ή ότι δεν θα μπορούσαν ποτέ να συναντηθούν κινηματογραφικά.

Η Sony και η Marvel είχαν διαμορφώσει διαφορετικές κινηματογραφικές διαδρομές για τον χαρακτήρα. Ο Spider-Man του Tom Holland συμμετείχε στις ταινίες του MCU, ενώ ο Venom πρωταγωνίστησε σε ένα ξεχωριστό σύμπαν παραγωγών της Sony.

Η κατάσταση έγινε ακόμη πιο περίπλοκη με τις συμφωνίες συνεργασίας των δύο εταιρειών και τις διαφορετικές κινηματογραφικές συνέχειες.

Η Sony μπορούσε να δημιουργήσει ιστορίες για χαρακτήρες όπως ο Venom, ο Morbius και η Madame Web, χωρίς να χρειάζεται να έχει τον Spider-Man στο κέντρο κάθε παραγωγής.

Υπήρχε, βέβαια, και ένας επιχειρηματικός λόγος: ένας χαρακτήρας που είχε ήδη αναγνωρισιμότητα μπορούσε να αποκτήσει τη δική του εμπορική ταυτότητα.

Το πρόβλημα ήταν ότι δεν λειτουργούσαν όλοι οι χαρακτήρες με τον ίδιο τρόπο.

Ο Venom είχε αρκετή προσωπικότητα ώστε να στηρίξει μια αυτόνομη ιστορία. Δεν ήταν εξίσου εύκολο να συμβεί αυτό με κάθε άλλον χαρακτήρα του ίδιου κόσμου.

4. Joker: Γιατί ο μεγαλύτερος εχθρός του Batman απέκτησε ταινία χωρίς τον Batman;


Αν η περίπτωση του Venom συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τα κινηματογραφικά δικαιώματα και τη στρατηγική της Sony, η περίπτωση του Joker είναι διαφορετική.

Η ταινία Joker του 2019, με πρωταγωνιστή τον Joaquin Phoenix και σκηνοθέτη τον Todd Phillips, δεν δημιουργήθηκε για να αποτελέσει μια ακόμη περιπέτεια του Batman.

Ήταν μια αυτόνομη κινηματογραφική ιστορία για την πορεία ενός ανθρώπου προς τη δημιουργία της περσόνας του Joker.

Ο πρωταγωνιστής δεν ξεκινά ως ο γνωστός εγκληματίας της Gotham. Είναι ο Arthur Fleck, ένας μοναχικός άνθρωπος που εργάζεται ως κλόουν, ονειρεύεται να γίνει κωμικός και προσπαθεί να βρει μια θέση σε μια κοινωνία που μοιάζει να μην τον βλέπει.

Η ταινία δεν ενδιαφέρεται να παρουσιάσει μια κλασική αναμέτρηση ανάμεσα σε έναν ήρωα και έναν κακό.

Αντίθετα, θέλει να εξετάσει πώς ο Arthur μεταμορφώνεται σταδιακά στον Joker.

Ο Todd Phillips είχε δηλώσει ότι η απουσία μιας οριστικής ιστορίας προέλευσης του Joker στα κόμικς έδωσε στους δημιουργούς μεγάλη ελευθερία. Μπορούσαν να δημιουργήσουν τη δική τους εκδοχή, χωρίς να είναι υποχρεωμένοι να ακολουθήσουν μία συγκεκριμένη καθιερωμένη ιστορία.

Και αυτό ακριβώς έκαναν.

5. Ο Batman υπάρχει στη σκιά της ταινίας, ακόμη κι όταν δεν εμφανίζεται

Μπορεί ο Batman να μην έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στην ταινία του 2019, αλλά η παρουσία του κόσμου του είναι σημαντική.

Η Gotham είναι η πόλη που γνωρίζουμε από τις ιστορίες του Σκοτεινού Ιππότη. Ο Thomas Wayne αποτελεί μέρος της ιστορίας, ενώ ο μικρός Bruce Wayne εμφανίζεται σε σημαντικό σημείο της αφήγησης.

Η ταινία, όμως, δεν θέλει να μας δείξει τον Batman ως έτοιμο υπερήρωα.

Ο Bruce είναι ακόμη παιδί. Η ιστορία του δεν έχει φτάσει στο σημείο όπου θα φορέσει τη στολή και θα γίνει ο προστάτης της Gotham.

Αυτό επιτρέπει στην ταινία να επικεντρωθεί στον Arthur Fleck και στη δική του διαδρομή.

Ο Batman βρίσκεται περισσότερο ως μια μελλοντική σκιά παρά ως ένας ενεργός αντίπαλος.

Και ίσως αυτή να είναι μία από τις πιο έξυπνες επιλογές της παραγωγής: να δημιουργήσει μια ιστορία που συνδέεται με έναν από τους πιο διάσημους ήρωες των κόμικς, χωρίς να χρειάζεται να τον χρησιμοποιήσει ως πρωταγωνιστή.

6. Γιατί το Joker έγινε τόσο διαφορετικό από τις συνηθισμένες ταινίες υπερηρώων;

Η ταινία του 2019 δεν ακολουθεί τη γνωστή συνταγή των μεγάλων υπερηρωικών παραγωγών.

Δεν έχουμε έναν ήρωα που πρέπει να σώσει τον κόσμο από μια τεράστια απειλή. Δεν έχουμε συνεχείς μάχες, υπερδυνάμεις ή εντυπωσιακές σκηνές καταστροφής.

Έχουμε έναν άνθρωπο που προσπαθεί να επιβιώσει μέσα σε μια δύσκολη καθημερινότητα.

Ο Arthur αντιμετωπίζει κοινωνική απόρριψη, οικονομικές δυσκολίες, προσωπικές απογοητεύσεις και μια αίσθηση ότι κανείς δεν τον ακούει.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η ταινία παρουσιάζει τη βία ως δικαιολογημένη ή ότι κάθε άνθρωπος που βιώνει δυσκολίες θα οδηγηθεί σε κάτι αντίστοιχο. Είναι μια σκοτεινή, μυθοπλαστική απεικόνιση της μεταμόρφωσης ενός συγκεκριμένου χαρακτήρα.

Το ενδιαφέρον της βρίσκεται στο πώς χτίζει την ιστορία του, αφήνοντας τον θεατή να παρακολουθήσει τη σταδιακή κατάρρευση της ζωής του Arthur.

Ο Todd Phillips ήθελε να προσεγγίσει τον χαρακτήρα μέσα από την παράδοση των δραματικών κινηματογραφικών πορτρέτων της δεκαετίας του 1970, αντί να δημιουργήσει μια συμβατική ταινία υπερηρώων.

Η επιτυχία της ταινίας έδειξε ότι το κοινό μπορούσε να ενδιαφερθεί για μια διαφορετική εκδοχή ενός γνωστού χαρακτήρα.

7. Venom και Joker: Δύο κακοί, δύο εντελώς διαφορετικές κινηματογραφικές αποφάσεις

Αν συγκρίνουμε τις δύο παραγωγές, θα διαπιστώσουμε ότι έχουν ένα κοινό στοιχείο: απομακρύνουν τον πρωταγωνιστή από τον διάσημο ήρωα με τον οποίο συνδέεται παραδοσιακά.

Οι λόγοι, όμως, διαφέρουν.

Στην περίπτωση του Venom:

  • Η Sony αξιοποίησε τους κινηματογραφικούς χαρακτήρες που συνδέονται με τον Spider-Man.

  • Επιδίωξε να δημιουργήσει ένα ξεχωριστό κινηματογραφικό σύμπαν.

  • Ο Eddie Brock και ο Venom απέκτησαν δική τους ιστορία, χωρίς να χρειάζεται να εμφανίζεται ο Peter Parker.

  • Η επιτυχία της πρώτης ταινίας έδωσε συνέχεια στο εγχείρημα.

Στην περίπτωση του Joker:

  • Η Warner Bros. επέλεξε μια αυτόνομη ιστορία χαρακτήρα.

  • Ο Todd Phillips ήθελε να εξερευνήσει την προέλευση μιας κινηματογραφικής εκδοχής του Joker.

  • Η απουσία του Batman επέτρεψε μεγαλύτερη συγκέντρωση στην προσωπική διαδρομή του Arthur Fleck.

  • Η ταινία δεν σχεδιάστηκε ως μέρος της βασικής συνέχειας των ταινιών του Batman.

Με απλά λόγια, ο Venom έγινε πρωταγωνιστής μέσα από τη στρατηγική αξιοποίησης ενός κινηματογραφικού franchise, ενώ ο Joker απέκτησε μια ξεχωριστή κινηματογραφική ταυτότητα μέσα από την ελευθερία μιας αυτόνομης δημιουργικής προσέγγισης.

8. Μπορεί ένας κακός να γίνει πιο ενδιαφέρων από τον ήρωα;

Αυτή είναι ίσως η πιο ενδιαφέρουσα πλευρά της υπόθεσης.

Σκεφτείτε μια καθημερινή κατάσταση: Σε μια ιστορία ακούμε συνήθως την πλευρά του ανθρώπου που κέρδισε, που κατάφερε να ξεπεράσει τα εμπόδια και να βγει νικητής.

Πόσο διαφορετική θα ήταν, όμως, η ιστορία αν ακούγαμε την πλευρά του ανθρώπου που έχασε;

Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να συμφωνήσουμε μαζί του. Σημαίνει ότι μπορούμε να καταλάβουμε καλύτερα τα κίνητρα, τις αντιφάσεις και τις επιλογές του.

Στον κινηματογράφο, αυτή η αλλαγή οπτικής μπορεί να δημιουργήσει εξαιρετικές ιστορίες.

Ο Venom, για παράδειγμα, δεν είναι ένας συνηθισμένος κακός. Η σχέση του με τον Eddie Brock δημιουργεί στιγμές χιούμορ, σύγκρουσης και συναισθηματικής σύνδεσης.

Ο Joker, αντίστοιχα, έχει μια πολυεπίπεδη κινηματογραφική ταυτότητα. Δεν είναι απαραίτητο να γνωρίζουμε κάθε λεπτομέρεια της αντιπαλότητάς του με τον Batman για να παρακολουθήσουμε μια ιστορία που επικεντρώνεται στη δική του μεταμόρφωση.

Μερικές φορές, ο χαρακτήρας που θεωρούσαμε ότι γνωρίζουμε καλύτερα είναι εκείνος για τον οποίο έχουμε ακούσει τα λιγότερα.

9. Γιατί δεν λειτουργούν όλες οι αυτόνομες ταινίες χαρακτήρων;

Η επιτυχία του Venom και του Joker δεν σημαίνει ότι κάθε γνωστός αντίπαλος ενός υπερήρωα μπορεί να στηρίξει εύκολα τη δική του κινηματογραφική σειρά.

Η Sony προσπάθησε να επεκτείνει τον κόσμο του Spider-Man με παραγωγές όπως τα Morbius και Madame Web, αλλά η δημιουργία ενός κινηματογραφικού σύμπαντος δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει το ενδιαφέρον του κοινού.

Χρειάζεται μια ιστορία που να έχει λόγο ύπαρξης, χαρακτήρες που να ξεχωρίζουν και μια αφήγηση που να μην εξαρτάται αποκλειστικά από την αναγνωρισιμότητα ενός ονόματος.

Το ίδιο ισχύει και για τις ταινίες του Joker. Η επιτυχία της πρώτης ταινίας δεν σήμαινε ότι κάθε επόμενη δημιουργική απόφαση θα είχε την ίδια αποδοχή. Το Joker: Folie à Deux του 2024 επέλεξε διαφορετική κατεύθυνση, με μουσικά και δραματικά στοιχεία, και η υποδοχή του από κοινό και κριτικούς ήταν πολύ πιο διχασμένη.

Το μάθημα είναι απλό: το γνωστό όνομα μπορεί να φέρει τον θεατή στην αίθουσα, αλλά δεν μπορεί να τον κρατήσει εκεί αν η ιστορία δεν τον κερδίσει.

10. Το μέλλον των κινηματογραφικών αντιηρώων

Οι ταινίες με πρωταγωνιστές χαρακτήρες που παραδοσιακά βρίσκονταν στη σκοτεινή πλευρά των κόμικς έχουν ανοίξει έναν διαφορετικό δρόμο για το είδος.

Δεν χρειάζεται κάθε ιστορία να ξεκινά με έναν υπερήρωα που σώζει την πόλη. Μπορεί να ξεκινά με έναν άνθρωπο που προσπαθεί να καταλάβει ποιος είναι, με ένα πλάσμα που αναζητά την ταυτότητά του ή με έναν χαρακτήρα που βρίσκεται ανάμεσα σε δύο διαφορετικούς κόσμους.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι κλασικές ιστορίες υπερηρώων έχουν χάσει την αξία τους. Σημαίνει ότι το κοινό έχει πλέον περισσότερες επιλογές.

Και ίσως αυτή να είναι η πραγματική αλλαγή: δεν θέλουμε πάντα να βλέπουμε τον ίδιο ήρωα να κερδίζει με τον ίδιο τρόπο. Θέλουμε να ανακαλύπτουμε νέες πλευρές ενός κόσμου που νομίζαμε ότι γνωρίζουμε.

Το συμπέρασμα: Μερικές φορές ο αντίπαλος έχει τη δική του ιστορία

Ο Venom χωρίς τον Spider-Man και ο Joker χωρίς τον Batman δεν ήταν απλώς δύο παράξενες κινηματογραφικές επιλογές.

Ήταν δύο διαφορετικές προσπάθειες να μετακινηθεί το ενδιαφέρον από τον γνωστό ήρωα στον χαρακτήρα που συνήθως βρίσκεται απέναντί του.

Η Sony είδε στον Venom την ευκαιρία να δημιουργήσει μια ξεχωριστή κινηματογραφική διαδρομή. Η Warner Bros. και ο Todd Phillips είδαν στον Joker την ευκαιρία να αφηγηθούν μια αυτόνομη ιστορία για έναν χαρακτήρα με ανοιχτό παρελθόν.

Και οι δύο περιπτώσεις μάς θυμίζουν ότι μια ιστορία δεν τελειώνει απαραίτητα εκεί όπου αρχίζει η σύγκρουση του ήρωα με τον αντίπαλό του.

Γιατί πίσω από κάθε γνωστό πρόσωπο υπάρχει μια διαδρομή που δεν έχουμε δει.

Και τελικά, ίσως το πιο ενδιαφέρον ερώτημα στον κινηματογράφο να μην είναι πάντα «ποιος θα νικήσει;».

Ίσως να είναι: «Τι συνέβη σε αυτόν τον άνθρωπο για να γίνει εκείνος που όλοι φοβούνται;»

Γιατί μερικές φορές, ο χαρακτήρας που μάθαμε να αποκαλούμε κακό δεν χρειάζεται έναν ήρωα απέναντί του για να αποκτήσει τη δική του ιστορία. Χρειάζεται απλώς κάποιον να την αφηγηθεί.


Σχόλια