Από τις ουρές των δημοσίων υπηρεσιών στο gov.gr: Τι μπορούμε πλέον να ανακαλύψουμε για την εφορία, τα ένσημα και την προσωπική μας ζωή



Κάποτε χρειαζόταν να πάρεις άδεια από τη δουλειά, να κρατήσεις αριθμό προτεραιότητας και να περιμένεις σε μια ουρά. Σήμερα, πολλές πληροφορίες που αναζητούσες για ώρες βρίσκονται λίγα κλικ μακριά. Γνωρίζουμε όμως πραγματικά τι μπορούμε να βρούμε στο διαδίκτυο;

Υπάρχει μια εικόνα που θυμούνται αρκετοί Έλληνες: ένας άνθρωπος να ξυπνάει από νωρίς, να ετοιμάζει έναν φάκελο με χαρτιά, να παίρνει ταυτότητα, ΑΦΜ, φωτοτυπίες και δικαιολογητικά και να ξεκινάει για μια δημόσια υπηρεσία.

Μπορεί να ήταν η εφορία. Μπορεί το ΙΚΑ. Μπορεί ο ΟΑΕΔ, όπως τον γνωρίζαμε παλαιότερα, ή κάποια άλλη υπηρεσία.

Και το χειρότερο; Ακόμη κι αν έφτανες στην ώρα σου, δεν ήταν καθόλου βέβαιο ότι θα τελείωνες την υπόθεσή σου την ίδια ημέρα. Μπορεί να έλειπε ένα χαρτί, να χρειαζόταν μια υπογραφή ή να έπρεπε να επιστρέψεις σε διαφορετικό γραφείο.

Σήμερα, η εικόνα έχει αλλάξει σημαντικά.

Με το gov.gr, την ΑΑΔΕ, τον e-ΕΦΚΑ, τη ΔΥΠΑ και άλλες ψηφιακές πλατφόρμες, ο πολίτης έχει τη δυνατότητα να αναζητήσει έγγραφα, να ελέγξει στοιχεία, να υποβάλει αιτήσεις και να παρακολουθήσει υποθέσεις χωρίς να χρειάζεται πάντα να μετακινηθεί.

Αλλά υπάρχει κάτι ακόμη πιο ενδιαφέρον: Πολλοί άνθρωποι δεν γνωρίζουν πόσες πληροφορίες μπορούν να βρουν για την ίδια τους την εργασιακή, φορολογική και ασφαλιστική κατάσταση.

Ας δούμε τι υπάρχει πραγματικά εκεί έξω.


1. Gov.gr: Το πρώτο σημείο από όπου μπορείς να ξεκινήσεις

Το gov.gr δεν είναι απλώς μια ιστοσελίδα για να εκδίδεις μια υπεύθυνη δήλωση ή μια εξουσιοδότηση.

Είναι η κεντρική ψηφιακή πύλη που συγκεντρώνει υπηρεσίες πολλών διαφορετικών δημόσιων φορέων. Περιλαμβάνει κατηγορίες όπως εργασία, ασφάλιση, φορολογία, περιουσία, οικογένεια, υγεία και καθημερινότητα.

Μπορείς, μεταξύ άλλων, να αναζητήσεις:

  • Υπεύθυνες δηλώσεις και εξουσιοδοτήσεις.

  • Πιστοποιητικά οικογενειακής κατάστασης.

  • Ληξιαρχικές πράξεις γέννησης, γάμου και θανάτου, όπου υποστηρίζεται η έκδοση.

  • Βεβαιώσεις και πιστοποιητικά που αφορούν την προσωπική σου κατάσταση.

  • Υπηρεσίες για την εργασία και την ασφάλιση.

  • Πληροφορίες για φορολογικές και περιουσιακές υποθέσεις.

  • Ψηφιακά έγγραφα και υπηρεσίες που σχετίζονται με την καθημερινότητα.

Το ενδιαφέρον είναι ότι δεν χρειάζεται να γνωρίζεις πάντα ποιο υπουργείο ή ποιος οργανισμός είναι υπεύθυνος. Μπορείς να αναζητήσεις αυτό που χρειάζεσαι με λέξεις-κλειδιά.

Πού θα μπεις: https://www.gov.gr/

Η ψηφιακή πύλη περιλαμβάνει πλέον περισσότερες από 2.200 υπηρεσίες. Δεν είναι, λοιπόν, υπερβολή να πούμε ότι αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία της καθημερινής συναλλαγής με το Δημόσιο.

2. ΑΑΔΕ – myAADE: Τι μπορείς να δεις για τη φορολογική σου εικόνα

Παλαιότερα, για να ενημερωθεί κάποιος για αρκετά φορολογικά ζητήματα, έπρεπε να επισκεφθεί την αρμόδια ΔΟΥ, να περιμένει και να ζητήσει πληροφορίες από τον υπάλληλο.

Σήμερα, μεγάλο μέρος αυτής της διαδικασίας πραγματοποιείται ηλεκτρονικά.

Μέσα από το myAADE μπορείς να ασχοληθείς με:

  • Τις φορολογικές δηλώσεις εισοδήματος Ε1, Ε2 και Ε3, ανάλογα με την περίπτωση.

  • Την εικόνα των φορολογικών σου οφειλών.

  • Τις πληρωμές και τις διαθέσιμες ρυθμίσεις.

  • Την εκτύπωση πράξεων διοικητικού προσδιορισμού φόρου.

  • Τον ΕΝΦΙΑ και τα εκκαθαριστικά του.

  • Τα στοιχεία του φορολογικού σου μητρώου.

  • Τη μεταβολή στοιχείων επικοινωνίας.

  • Την έκδοση φορολογικής ενημερότητας, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις.

  • Την υποβολή ηλεκτρονικών αιτημάτων προς την ΑΑΔΕ.

Ένα πρακτικό παράδειγμα:

Ένας εργαζόμενος θέλει να δει αν έχει κάποια παλαιότερη φορολογική εκκρεμότητα. Αντί να ξεκινήσει με επίσκεψη στη ΔΟΥ, μπορεί να συνδεθεί στην ψηφιακή πύλη και να ελέγξει την εικόνα των οφειλών και των πληρωμών του.

Ένας ιδιοκτήτης ακινήτου μπορεί να αναζητήσει το εκκαθαριστικό του ΕΝΦΙΑ. Ένας άλλος πολίτης μπορεί να χρειάζεται ένα αντίγραφο προηγούμενης φορολογικής δήλωσης.

Πληροφορίες που κάποτε απαιτούσαν αρκετή ταλαιπωρία είναι πλέον διαθέσιμες από τον προσωπικό υπολογιστή.

Πού θα μπεις: https://www.aade.gr/

Επίλεξε τις ψηφιακές υπηρεσίες ή συνδέσου στο myAADE.

3. e-ΕΦΚΑ – Το παλιό ΙΚΑ μέσα από την οθόνη του υπολογιστή

Εδώ βρίσκεται ένα από τα πιο χρήσιμα σημεία της ψηφιακής εξυπηρέτησης.

Πόσοι εργαζόμενοι γνωρίζουν πραγματικά πόσα ένσημα έχουν συγκεντρώσει; Πόσοι έχουν ελέγξει αν εμφανίζονται οι περίοδοι ασφάλισης από παλαιότερες δουλειές τους;

Κάποτε, η αναζήτηση τέτοιων στοιχείων συνδεόταν με επίσκεψη στο ΙΚΑ, αναμονή και αίτηση για ασφαλιστική ενημέρωση.

Σήμερα, μέσω των ηλεκτρονικών υπηρεσιών του e-ΕΦΚΑ μπορείς να αναζητήσεις, ανάλογα με την υπηρεσία και την ασφαλιστική σου κατηγορία:

  • Τον Ατομικό Λογαριασμό Ασφάλισης.

  • Στοιχεία ημερών και περιόδων ασφάλισης.

  • Την ασφαλιστική σου ικανότητα.

  • Βεβαιώσεις προϋπηρεσίας και εισφορών, όπου προβλέπεται.

  • Την πορεία αίτησης συνταξιοδότησης.

  • Στοιχεία για ασφαλιστικές εισφορές.

  • Πληροφορίες για οφειλές και ρυθμίσεις.

  • Υπηρεσίες που σχετίζονται με συνταξιοδοτικά δικαιώματα και παροχές.

Ας πάρουμε ένα παράδειγμα από την πραγματική ζωή.

Ένας άνθρωπος έχει αλλάξει πέντε δουλειές μέσα σε δέκα χρόνια. Έχει εργαστεί σε ένα κατάστημα, σε μια αποθήκη, σε ένα εργοστάσιο και σε δύο επιχειρήσεις εστίασης.

Όταν έρθει η στιγμή να υπολογίσει τον ασφαλιστικό του χρόνο, δεν χρειάζεται να βασίζεται αποκλειστικά στη μνήμη του ή σε παλιά χαρτιά που μπορεί να έχουν χαθεί.

Μπορεί να αναζητήσει τον ηλεκτρονικό Ατομικό Λογαριασμό Ασφάλισης και να ελέγξει τα διαθέσιμα στοιχεία.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, γιατί ο εργαζόμενος αποκτά μια καλύτερη εικόνα της ασφαλιστικής του διαδρομής.

Πού θα μπεις: https://www.efka.gov.gr/

Αξίζει επίσης να γνωρίζεις ότι υπάρχουν ειδικές ηλεκτρονικές εφαρμογές του πρώην ΙΚΑ για την έκδοση αποσπάσματος Ατομικού Λογαριασμού Ασφάλισης και άλλες ασφαλιστικές πληροφορίες.

4. ΔΥΠΑ – Πρώην ΟΑΕΔ: Ανεργία, επιδόματα και εργασία

Για αρκετούς ανθρώπους, η επίσκεψη στον ΟΑΕΔ ήταν μια συνηθισμένη διαδικασία.

Ανανέωση κάρτας ανεργίας, αίτηση επιδόματος, αναζήτηση προγράμματος ή ενημέρωση για μια παροχή.

Η σημερινή ΔΥΠΑ έχει αναπτύξει ηλεκτρονικές υπηρεσίες που επιτρέπουν στον πολίτη να διεκπεραιώνει πολλές από αυτές τις διαδικασίες εξ αποστάσεως.

Μέσα από τις ηλεκτρονικές υπηρεσίες της μπορείς να βρεις:

  • Έκδοση και ανανέωση δελτίου ανεργίας.

  • Αίτηση για τακτική επιδότηση ανεργίας.

  • Βεβαίωση χρόνου ανεργίας.

  • Βεβαίωση επιδοτούμενης ανεργίας.

  • Βεβαίωση οικονομικών συναλλαγών.

  • Αιτήσεις για επιδόματα και παροχές.

  • Προγράμματα κατάρτισης.

  • Προγράμματα επιδοτούμενης απασχόλησης.

  • Αναζήτηση θέσεων εργασίας.

  • Υπηρεσίες συμβουλευτικής και επαγγελματικού προσανατολισμού.

Ένα παράδειγμα:

Ένας άνεργος χρειάζεται βεβαίωση χρόνου ανεργίας για να τη χρησιμοποιήσει σε μια αίτηση. Δεν είναι απαραίτητο να πάει αυτομάτως στο τοπικό κατάστημα της ΔΥΠΑ. Μπορεί να αναζητήσει την αντίστοιχη ηλεκτρονική υπηρεσία και να εκδώσει τη βεβαίωση, εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις.

Επίσης, κάποιος που αναζητά εργασία μπορεί να δημιουργήσει βιογραφικό και να αναζητήσει διαθέσιμες θέσεις μέσα από τις υπηρεσίες της ΔΥΠΑ.

Πού θα μπεις: https://www.dypa.gov.gr/

5. Δεν σταματάμε στην ΑΑΔΕ και στον ΕΦΚΑ: Τι άλλο υπάρχει στο διαδίκτυο;

Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο ενδιαφέρον κομμάτι.

Πολλοί πολίτες γνωρίζουν το gov.gr, το Taxisnet και τον ΕΦΚΑ, αλλά δεν έχουν ανακαλύψει άλλες ηλεκτρονικές υπηρεσίες που μπορούν να τους φανούν χρήσιμες.

Ακολουθούν μερικές ακόμη επιλογές:

α) ΕΡΓΑΝΗ – Πληροφορίες για την εργασιακή σου σχέση

Το πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ συνδέεται με σημαντικές πληροφορίες για την απασχόληση.

Μέσα από τις διαθέσιμες υπηρεσίες για εργαζομένους μπορείς να αναζητήσεις στοιχεία που αφορούν την εργασιακή σου σχέση, όπως δηλώσεις πρόσληψης, όρους εργασίας και στοιχεία απασχόλησης, ανάλογα με την πρόσβαση και τις λειτουργίες που παρέχονται.

Για κάποιον που αλλάζει εργοδότη, είναι χρήσιμο να γνωρίζει πού μπορεί να ελέγξει τα σχετικά στοιχεία.

Πού θα μπεις: https://myergani.gov.gr/

β) Ελληνικό Κτηματολόγιο – Η περιουσία σου και τα ακίνητα

Ένα ακόμη σημαντικό εργαλείο αφορά όσους έχουν ακίνητη περιουσία ή συμμετέχουν σε διαδικασίες που σχετίζονται με ιδιοκτησίες.

Μέσα από τις ηλεκτρονικές υπηρεσίες του Κτηματολογίου μπορείς να αναζητήσεις πληροφορίες για:

  • Την κτηματολογική εικόνα ακινήτων.

  • Την ηλεκτρονική έκδοση πιστοποιητικών και εγγράφων.

  • Την υποβολή αιτήσεων.

  • Την πορεία συγκεκριμένων κτηματολογικών διαδικασιών.

  • Τις διαθέσιμες πληροφορίες για γεωτεμάχια και δικαιώματα.

Δεν αντικαθιστά κάθε συμβολαιογραφική ή νομική διαδικασία, αλλά αποτελεί ένα σημαντικό σημείο εκκίνησης.

Πού θα μπεις: https://www.ktimatologio.gr/

γ) Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας – Τα στοιχεία επικοινωνίας σου

Υπάρχει και το Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας, μέσω του οποίου οι πολίτες μπορούν να καταχωρίζουν και να επικαιροποιούν στοιχεία επικοινωνίας τους για τις συναλλαγές με το Δημόσιο.

Γιατί έχει σημασία;

Επειδή ένα λανθασμένο ή παλιό τηλέφωνο μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στην ενημέρωση για μια διαδικασία.

Πού θα μπεις: https://www.emep.gov.gr/

δ) gov.gr Wallet – Έγγραφα στο κινητό

Το ψηφιακό πορτοφόλι επιτρέπει την αποθήκευση και επίδειξη συγκεκριμένων ψηφιακών εγγράφων από το κινητό τηλέφωνο.

Ανάλογα με τις διαθέσιμες λειτουργίες, μπορείς να έχεις ψηφιακά έγγραφα ταυτοποίησης και άλλα στοιχεία που υποστηρίζονται από την εφαρμογή.

Έτσι, δεν χρειάζεται να αναζητάς κάθε φορά ένα φυσικό έγγραφο μέσα στο πορτοφόλι σου.

Πού θα ενημερωθείς: https://wallet.gov.gr/

ε) myHealth – Ψηφιακές υπηρεσίες υγείας

Η ψηφιοποίηση έχει προχωρήσει και στον χώρο της υγείας.

Μέσα από τις διαθέσιμες υπηρεσίες myHealth μπορείς να έχεις πρόσβαση σε πληροφορίες που σχετίζονται με την υγειονομική σου εξυπηρέτηση, όπως ηλεκτρονικές συνταγές και παραπεμπτικά, σύμφωνα με τις δυνατότητες της υπηρεσίας και τα δικαιώματα πρόσβασης.

Πού θα ενημερωθείς: https://www.gov.gr/

στ) Διαύγεια – Αποφάσεις του Δημοσίου

Ένα εργαλείο που αξίζει να γνωρίζει κάθε πολίτης είναι η Διαύγεια.

Εκεί δημοσιεύονται διοικητικές πράξεις και αποφάσεις φορέων του Δημοσίου, όπως αποφάσεις δήμων, υπουργείων και άλλων οργανισμών.

Μπορεί κάποιος να αναζητήσει αποφάσεις με βάση τον φορέα, το θέμα ή άλλα διαθέσιμα στοιχεία.

Είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για όποιον θέλει να ενημερωθεί για μια δημόσια απόφαση χωρίς να χρειάζεται να απευθυνθεί πρώτα στην υπηρεσία που την εξέδωσε.

Πού θα μπεις: https://diavgeia.gov.gr/


6. Το διαδίκτυο μπορεί να σου εξοικονομήσει χρόνο, αλλά χρειάζεται προσοχή

Εδώ πρέπει να κάνουμε μια σημαντική διάκριση.

Δεν σημαίνει ότι οτιδήποτε βρίσκεται στο διαδίκτυο είναι επίσημο ή σωστό.

Υπάρχουν ιστοσελίδες που δημοσιεύουν πληροφορίες για επιδόματα, φορολογικές αλλαγές, ένσημα, συντάξεις και δικαιώματα εργαζομένων. Μπορούν να αποτελέσουν μια πρώτη πηγή ενημέρωσης, αλλά δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται όλες ως επίσημες υπηρεσίες.

Για τον λόγο αυτό:

  • Προτιμάμε ιστοσελίδες με κατάληξη gov.gr ή επίσημους ιστοτόπους δημόσιων φορέων.

  • Δεν δίνουμε κωδικούς TAXISnet σε άγνωστες ιστοσελίδες.

  • Δεν ανοίγουμε ύποπτους συνδέσμους που έρχονται με SMS ή email.

  • Ελέγχουμε αν μια πληροφορία αφορά την τρέχουσα νομοθεσία και όχι παλαιότερα δεδομένα.

  • Δεν θεωρούμε ότι μια ηλεκτρονική ένδειξη αποτελεί από μόνη της τελική διοικητική ή νομική απόφαση.

Και κάτι ακόμη: Η ψηφιακή υπηρεσία δεν σημαίνει ότι όλες οι υποθέσεις λύνονται χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση.

Υπάρχουν περιπτώσεις που απαιτούν δικαιολογητικά, έλεγχο από υπάλληλο, διόρθωση μητρώου ή φυσική παρουσία.

Η τεχνολογία μειώνει την ταλαιπωρία, αλλά δεν εξαφανίζει κάθε γραφειοκρατική δυσκολία.

7. Το μεγαλύτερο κέρδος δεν είναι η τεχνολογία. Είναι ο χρόνος που επιστρέφει στον πολίτη

Ας σκεφτούμε έναν άνθρωπο που εργάζεται από το πρωί μέχρι το απόγευμα.

Θέλει να ελέγξει τα ένσημά του, να κατεβάσει ένα εκκαθαριστικό, να βγάλει μια βεβαίωση ανεργίας ή να ενημερωθεί για μια εκκρεμότητα στην εφορία.

Πριν από μερικά χρόνια, ίσως έπρεπε να ζητήσει άδεια από τη δουλειά, να μετακινηθεί σε διαφορετικές υπηρεσίες και να χάσει ένα σημαντικό μέρος της ημέρας του.

Σήμερα, μπορεί να ξεκινήσει από το σπίτι του.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για ανθρώπους που ζουν σε μικρότερες πόλεις και χωριά, για εργαζόμενους με περιορισμένο ελεύθερο χρόνο, για γονείς που δυσκολεύονται να μετακινηθούν και για ηλικιωμένους που δεν έχουν πάντα κάποιον διαθέσιμο να τους συνοδεύσει.

Βέβαια, δεν πρέπει να ξεχνάμε και την άλλη πλευρά.

Ένας άνθρωπος που δεν γνωρίζει να χρησιμοποιεί υπολογιστή ή κινητό μπορεί να δυσκολευτεί περισσότερο σήμερα από ό,τι παλαιότερα, όταν μπορούσε να απευθυνθεί απευθείας σε έναν υπάλληλο.

Γι' αυτό η ψηφιοποίηση πρέπει να συνοδεύεται από ενημέρωση, υποστήριξη και ανθρώπινη εξυπηρέτηση.

Δεν έχουν όλοι τις ίδιες γνώσεις, ούτε τις ίδιες δυνατότητες.


Επίλογος: Να ξέρεις πού βρίσκονται τα δικαιώματα και οι πληροφορίες σου

Ίσως η μεγαλύτερη αλλαγή των τελευταίων ετών να μην είναι ότι μπορούμε να εκδώσουμε ένα έγγραφο από τον υπολογιστή.

Είναι ότι έχουμε αρχίσει να αποκτούμε μεγαλύτερη πρόσβαση στην ίδια μας την πληροφορία.

Να μπορούμε να ελέγξουμε τον ασφαλιστικό μας χρόνο, να δούμε τη φορολογική μας εικόνα, να αναζητήσουμε μια εργασιακή πληροφορία, να ενημερωθούμε για μια δημόσια απόφαση ή να εκδώσουμε ένα πιστοποιητικό χωρίς να χρειαστεί να περάσουμε από τρία διαφορετικά γραφεία.

Γιατί πολλές φορές η γραφειοκρατία δεν μας κουράζει μόνο με τις ουρές. Μας κουράζει επειδή δεν γνωρίζουμε πού πρέπει να απευθυνθούμε, ποιο χαρτί χρειαζόμαστε και ποια διαδικασία πρέπει να ακολουθήσουμε.

Το ζητούμενο, λοιπόν, δεν είναι απλώς να έχουμε ένα κράτος που λειτουργεί μέσω υπολογιστή.

Είναι να έχουμε έναν πολίτη που γνωρίζει τι δικαιούται, πού μπορεί να το αναζητήσει και πώς μπορεί να προστατεύσει τα συμφέροντά του.

Γιατί η πληροφορία δεν έχει πραγματική αξία όταν απλώς υπάρχει κάπου στο διαδίκτυο. Έχει αξία όταν ο άνθρωπος γνωρίζει ότι υπάρχει, μπορεί να τη βρει και ξέρει πώς να τη χρησιμοποιήσει.

Και ίσως αυτό να είναι το σημαντικότερο βήμα: Να μη χρειάζεται πλέον να χάνουμε μια ολόκληρη ημέρα για να ανακαλύψουμε κάτι που αφορά τη δική μας ζωή.


Χρήσιμη σημείωση: Οι παραπάνω υπηρεσίες και οι δυνατότητές τους ενδέχεται να μεταβάλλονται. Η πρόσβαση σε προσωπικά στοιχεία απαιτεί συνήθως ταυτοποίηση, ενώ ορισμένες διαδικασίες εξακολουθούν να χρειάζονται πρόσθετο έλεγχο ή φυσική εξυπηρέτηση.

Σχόλια