Να σε καταλαβαίνουν ή να σε αποδέχονται; Το τίμημα του να προσπαθείς να χωρέσεις παντού

 


Υπάρχουν άνθρωποι που μας θέλουν κοντά τους, αρκεί να μη διαφέρουμε πολύ. Και υπάρχουν άλλοι που μπορεί να μη συμφωνούν μαζί μας, αλλά μας αφήνουν χώρο να είμαστε ο εαυτός μας. Τελικά, ποιο από τα δύο έχει μεγαλύτερη αξία;

Υπάρχει μια περίεργη μοναξιά που δεν φαίνεται εύκολα. Είναι εκείνη που μπορεί να αισθάνεται κάποιος ενώ βρίσκεται ανάμεσα σε φίλους, συναδέλφους, συγγενείς ή γνωστούς. Γελάει μαζί τους, συμμετέχει στις συζητήσεις, πηγαίνει στις ίδιες εξόδους, αλλά μέσα του γνωρίζει ότι δεν έχει δείξει ποτέ ολόκληρο τον εαυτό του.

Όχι επειδή δεν θέλει. Αλλά επειδή φοβάται τι θα συμβεί αν το κάνει.

Μπορεί να έχει διαφορετική άποψη, διαφορετικές συνήθειες, διαφορετικά όνειρα ή έναν τρόπο σκέψης που δεν ταιριάζει με εκείνον των ανθρώπων γύρω του. Έτσι, επιλέγει να κρατήσει ορισμένα πράγματα για τον εαυτό του.

Και κάπου εκεί γεννιέται ένα ερώτημα που αφορά σχεδόν κάθε ανθρώπινη σχέση:

Είναι τελικά σημαντικότερο να σε καταλαβαίνουν ή να σε αποδέχονται;

Όταν σε αποδέχονται, αλλά δεν σε γνωρίζουν πραγματικά

Η αποδοχή είναι κάτι που όλοι αναζητούμε. Θέλουμε να αισθανόμαστε ότι έχουμε μια θέση σε μια παρέα, σε μια οικογένεια, σε έναν εργασιακό χώρο ή σε μια κοινωνία.

Υπάρχει, όμως, μια λεπτομέρεια που συχνά παραβλέπουμε.

Δεν είναι το ίδιο να σε αποδέχονται επειδή είσαι αυτός που πραγματικά είσαι και να σε αποδέχονται επειδή έχεις μάθει να συμπεριφέρεσαι όπως περιμένουν οι άλλοι.

Σκέψου έναν άνθρωπο που βρίσκεται σε μια παρέα. Οι υπόλοιποι τον θεωρούν ευχάριστο, επειδή συμφωνεί σχεδόν με όλους, αποφεύγει τις αντιπαραθέσεις και δεν εκφράζει ποτέ κάτι που μπορεί να χαλάσει το κλίμα.

Είναι αποδεκτός.

Τι θα συμβεί, όμως, αν κάποια στιγμή πει τη γνώμη του χωρίς να τη φιλτράρει; Αν διαφωνήσει με μια απόφαση της παρέας ή επιλέξει έναν διαφορετικό δρόμο στη ζωή του;

Ίσως τότε ανακαλύψει ότι η αποδοχή που θεωρούσε δεδομένη είχε ορισμένες προϋποθέσεις.

Και αυτό είναι ένα από τα πιο δύσκολα πράγματα στις ανθρώπινες σχέσεις: να ανακαλύπτεις ότι κάποιοι αγαπούν περισσότερο την εκδοχή σου που τους βολεύει παρά τον πραγματικό σου χαρακτήρα.

Να σε καταλαβαίνουν δεν σημαίνει απαραίτητα να συμφωνούν μαζί σου

Υπάρχει μια μεγάλη παρεξήγηση γύρω από την έννοια της κατανόησης.

Πολλοί πιστεύουν ότι κάποιος τους καταλαβαίνει μόνο όταν συμφωνεί μαζί τους. Δεν είναι όμως έτσι.

Ένας φίλος μπορεί να θεωρεί ότι έκανες λάθος σε μια επαγγελματική απόφαση, αλλά να καταλαβαίνει γιατί την πήρες.

Ένας γονιός μπορεί να μη συμφωνεί με την επιλογή του παιδιού του να εγκαταλείψει μια σταθερή εργασία για να κυνηγήσει ένα διαφορετικό όνειρο, αλλά να προσπαθεί να καταλάβει τι το οδήγησε εκεί.

Ένας σύντροφος μπορεί να έχει διαφορετική άποψη για ένα ζήτημα, χωρίς να ακυρώνει τα συναισθήματα του άλλου.

Αυτό είναι κατανόηση.

Δεν χρειάζεται να σκέφτονται όλοι όπως εσύ. Χρειάζεται, όμως, να μπορούν να ακούσουν τη σκέψη σου χωρίς να προσπαθούν αμέσως να την εξαφανίσουν.

Η επιστημονική έρευνα στις ανθρώπινες σχέσεις έχει εξετάσει τη σημασία του να αισθανόμαστε ότι οι άλλοι μάς καταλαβαίνουν και μας εκτιμούν. Η αίσθηση αυτή συνδέεται με την ποιότητα των σχέσεων και την κοινωνική σύνδεση.

Δεν είναι, λοιπόν, πολυτέλεια να θέλεις να σε ακούνε πραγματικά. Είναι ένα σημαντικό κομμάτι της ανθρώπινης επικοινωνίας.

Στη δουλειά: Πόσο συχνά κρύβουμε αυτό που πραγματικά πιστεύουμε;

Ο εργασιακός χώρος είναι ίσως ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα.

Ένας εργαζόμενος μπορεί να βλέπει ότι κάτι δεν λειτουργεί σωστά, αλλά να επιλέγει να μη μιλήσει. Όχι επειδή δεν έχει επιχειρήματα, αλλά επειδή φοβάται ότι θα χαρακτηριστεί δύσκολος, αρνητικός ή μη συνεργάσιμος.

Μπορεί να έχει μια διαφορετική πρόταση, αλλά να την κρατήσει για τον εαυτό του.

Μπορεί να διαφωνεί με τον τρόπο που αντιμετωπίζονται οι συνάδελφοι, αλλά να σιωπήσει για να μη δημιουργήσει προβλήματα.

Κάποια στιγμή, όμως, η σιωπή γίνεται συνήθεια.

Και τότε δημιουργείται μια παράξενη κατάσταση: όλοι γνωρίζουν τον εργαζόμενο ως ήσυχο και συνεργάσιμο, αλλά ελάχιστοι γνωρίζουν τι πραγματικά σκέφτεται.

Η αποδοχή του στον χώρο εργασίας μπορεί να εξαρτάται από το πόσο εύκολα προσαρμόζεται στις απαιτήσεις των άλλων.

Αλλά μια υγιής συνεργασία δεν πρέπει να απαιτεί από τον εργαζόμενο να εγκαταλείπει τη φωνή του.

Η διαφωνία δεν είναι απαραίτητα έλλειψη σεβασμού. Μερικές φορές είναι ακριβώς το αντίθετο: ενδιαφέρεσαι τόσο πολύ για κάτι, ώστε δεν μπορείς να προσποιείσαι ότι όλα λειτουργούν σωστά.

Στην οικογένεια: Όταν όλοι σε αγαπούν, αλλά θέλουν να ζήσεις διαφορετικά

Η οικογένεια είναι ένας χώρος όπου η αποδοχή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη συναισθηματική σημασία.

Ένας νέος μπορεί να θέλει να ακολουθήσει ένα επάγγελμα που οι γονείς του δεν θεωρούν ασφαλές.

Ένας άνθρωπος μπορεί να επιλέξει να μην παντρευτεί, να μη δημιουργήσει οικογένεια ή να εγκατασταθεί σε μια άλλη πόλη.

Και τότε αρχίζουν οι γνώριμες φράσεις:

«Εμείς για το καλό σου το λέμε».

«Τι θα πει ο κόσμος;»

«Δεν είναι αυτά για σένα».

«Γιατί δεν κάνεις αυτό που κάνουν όλοι;»

Πολλές φορές αυτές οι κουβέντες ξεκινούν από πραγματική αγωνία. Δεν σημαίνει ότι κάθε διαφορετική άποψη κρύβει κακή πρόθεση.

Ωστόσο, υπάρχει μια διαφορά ανάμεσα στο να ανησυχείς για έναν άνθρωπο και στο να απαιτείς να ζήσει σύμφωνα με τις δικές σου επιλογές.

Η οικογένεια δεν χρειάζεται να συμφωνεί με κάθε απόφαση. Χρειάζεται, όμως, να αναγνωρίζει ότι το παιδί της έχει δικαίωμα να δημιουργήσει τη δική του διαδρομή.

Γιατί η αγάπη που δεν αφήνει χώρο στην προσωπική επιλογή μπορεί, άθελά της, να μετατραπεί σε πίεση.

Στις μικρές κοινωνίες, η διαφορετικότητα συχνά γίνεται αντικείμενο συζήτησης

Σε μια μικρή πόλη ή σε ένα χωριό, οι άνθρωποι γνωρίζονται μεταξύ τους. Οι συναντήσεις είναι συχνές, οι παρέες διασταυρώνονται και οι προσωπικές επιλογές γίνονται εύκολα αντικείμενο σχολιασμού.

Κάποιος που δεν ακολουθεί τις συνηθισμένες κοινωνικές συνήθειες μπορεί να χαρακτηριστεί παράξενος.

Κάποιος που δεν συμμετέχει σε κάθε παρέα μπορεί να θεωρηθεί απόμακρος.

Κάποιος που δεν αποκαλύπτει τα προσωπικά του μπορεί να αντιμετωπιστεί με καχυποψία.

Και κάπως έτσι, ορισμένοι άνθρωποι μαθαίνουν να προσαρμόζονται όχι επειδή το επιθυμούν, αλλά επειδή κουράστηκαν να εξηγούν τον εαυτό τους.

Αρχίζουν να προσέχουν τι θα πουν, πού θα πάνε, με ποιον θα μιλήσουν και πώς θα ερμηνεύσουν οι άλλοι μια απλή τους κίνηση.

Το πρόβλημα δεν είναι να ενδιαφέρεσαι για την εικόνα σου. Το πρόβλημα αρχίζει όταν η εικόνα που θέλεις να διατηρήσεις γίνεται σημαντικότερη από την ελευθερία σου.

Μια κοινωνία δεν γίνεται καλύτερη όταν όλοι σκέφτονται με τον ίδιο τρόπο. Γίνεται καλύτερη όταν μπορούν να συνυπάρχουν άνθρωποι με διαφορετικές απόψεις χωρίς να χρειάζεται να απολογούνται για την ύπαρξή τους.

Τα social media μάς έμαθαν να ζητάμε αποδοχή από ανθρώπους που δεν μας γνωρίζουν

Σήμερα, η αποδοχή έχει αποκτήσει και μια ψηφιακή μορφή.

Ένα like, ένα σχόλιο, μια προβολή σε ένα story ή μια αντίδραση σε μια φωτογραφία μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο αισθανόμαστε για τον εαυτό μας.

Πολλοί άνθρωποι σκέφτονται δύο φορές πριν ανεβάσουν κάτι. Αναρωτιούνται αν θα αρέσει, αν θα σχολιαστεί ή αν θα προκαλέσει αρνητικές αντιδράσεις.

Ακόμη και μια προσωπική άποψη μπορεί να διατυπωθεί πιο προσεκτικά, όχι επειδή άλλαξε η σκέψη μας, αλλά επειδή φοβόμαστε την αντίδραση του κοινού.

Το παράδοξο είναι ότι μπορεί να συγκεντρώνουμε εκατοντάδες αντιδράσεις και παρ' όλα αυτά να αισθανόμαστε ότι κανείς δεν μας γνωρίζει πραγματικά.

Γιατί άλλο πράγμα είναι να βλέπουν οι άλλοι την εικόνα σου και άλλο να καταλαβαίνουν τον άνθρωπο πίσω από αυτήν.

Μπορεί να έχεις πολλούς διαδικτυακούς φίλους και να μην έχεις έναν άνθρωπο στον οποίο μπορείς να πεις κάτι δύσκολο χωρίς να φοβάσαι ότι θα παρεξηγηθείς.

Το πιο δύσκολο είναι να αποδεχτείς πρώτα εσύ τον εαυτό σου

Υπάρχει και μια πλευρά του θέματος που δεν αφορά τους άλλους.

Πόσες φορές έχουμε απορρίψει εμείς οι ίδιοι τις επιθυμίες μας επειδή πιστεύαμε ότι δεν θα γίνουν αποδεκτές;

Πόσες φορές δεν δοκιμάσαμε κάτι επειδή φοβηθήκαμε την αποτυχία ή τα σχόλια;

Πόσες φορές είπαμε «δεν πειράζει» ενώ μέσα μας κάτι μας πείραζε πολύ;

Η ανάγκη για αποδοχή είναι ανθρώπινη. Δεν χρειάζεται να προσποιούμαστε ότι μπορούμε να ζήσουμε χωρίς να μας ενδιαφέρει η γνώμη κανενός.

Το ζητούμενο είναι να μη μετατρέψουμε αυτή την ανάγκη σε έναν ατελείωτο αγώνα για να ικανοποιούμε τους πάντες.

Δεν θα μας καταλάβουν όλοι. Δεν θα συμφωνήσουν όλοι με τις επιλογές μας. Και δεν θα ταιριάξουμε με κάθε άνθρωπο που συναντάμε.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάτι δεν πάει καλά με εμάς.

Σημαίνει ότι οι άνθρωποι διαφέρουν και ότι οι σχέσεις χρειάζονται αμοιβαίο χώρο, όχι διαρκή προσαρμογή του ενός στις απαιτήσεις του άλλου.

Τελικά, τι έχει μεγαλύτερη σημασία;

Ίσως η απάντηση να μην είναι τόσο απλή όσο φαίνεται.

Η αποδοχή μάς δίνει την αίσθηση ότι έχουμε μια θέση κάπου. Η κατανόηση μάς δίνει την αίσθηση ότι κάποιος βλέπει πραγματικά ποιοι είμαστε.

Χρειαζόμαστε και τα δύο.

Υπάρχουν, όμως, περιπτώσεις όπου πρέπει να επιλέξουμε ποιο από τα δύο δεν θέλουμε να θυσιάσουμε.

Αν για να σε αποδέχονται πρέπει να κρύβεις συνεχώς τις σκέψεις σου, να αλλάζεις χαρακτήρα και να περιορίζεις την προσωπικότητά σου, τότε ίσως αυτή η αποδοχή να έχει πολύ μεγάλο κόστος.

Αντίθετα, ένας άνθρωπος που προσπαθεί να σε καταλάβει, ακόμη κι όταν διαφωνεί μαζί σου, σου προσφέρει κάτι πολύ πιο ουσιαστικό: χώρο να υπάρχεις χωρίς να χρειάζεται να υποδύεσαι κάποιον άλλον.

Το δυνατό κλείσιμο

Ίσως τελικά δεν είναι τόσο σημαντικό να σε καταλαβαίνουν όλοι. Ούτε είναι απαραίτητο να σε αποδέχονται όλοι.

Σημασία έχει να μη χρειάζεται να χάνεις ένα κομμάτι του εαυτού σου κάθε φορά που θέλεις να ανήκεις κάπου.

Να μπορείς να πεις τη γνώμη σου χωρίς να φοβάσαι ότι θα χάσεις μια θέση στην παρέα. Να κάνεις μια διαφορετική επιλογή χωρίς να αισθάνεσαι ότι απογοητεύεις ολόκληρο τον κόσμο. Να έχεις δικαίωμα να είσαι σιωπηλός, κοινωνικός, αυθόρμητος, επιφυλακτικός ή διαφορετικός, χωρίς να πρέπει κάθε φορά να εξηγείς τον λόγο.

Γιατί υπάρχουν άνθρωποι που θα σε αποδέχονται όσο τους μοιάζεις. Υπάρχουν και άνθρωποι που θα σε καταλαβαίνουν ακόμη κι όταν δεν τους μοιάζεις καθόλου.

Και ίσως η μεγαλύτερη πολυτέλεια στη ζωή να μην είναι να βρίσκεις ανθρώπους που συμφωνούν μαζί σου, αλλά ανθρώπους μπροστά στους οποίους δεν χρειάζεται να προσποιείσαι για να παραμείνεις.


Σχόλια