Απόλυση πριν συμπληρωθεί ένας χρόνος: Τι δικαιούται τελικά ένας εργαζόμενος και τι πρέπει να γνωρίζει;
Απόλυση πριν συμπληρωθεί ένας χρόνος: Τι δικαιούται τελικά ένας εργαζόμενος και τι πρέπει να γνωρίζει;
Υπέγραψες σύμβαση αορίστου χρόνου, εργάστηκες οκτώ ή εννέα μήνες και ξαφνικά βρίσκεσαι εκτός δουλειάς. Δικαιούσαι αποζημίωση; Τι γίνεται με τα δεδουλευμένα, την άδεια και τα δώρα; Η άγνοια των εργασιακών δικαιωμάτων μπορεί να κοστίσει ακριβά.
Υπάρχουν άνθρωποι που πηγαίνουν καθημερινά στη δουλειά τους, χτυπούν κάρτα, καλύπτουν βάρδιες, εξυπηρετούν πελάτες, σηκώνουν βάρη, επιστρέφουν κουρασμένοι στο σπίτι και προσπαθούν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους.
Κάποια στιγμή, όμως, μπορεί να έρθει μια ανακοίνωση που αλλάζει τα πάντα: η συνεργασία τελειώνει.
Και τότε αρχίζουν οι απορίες. «Δικαιούμαι αποζημίωση;», «Θα πάρω τα χρήματα που μου αναλογούν;», «Αφού είχα σύμβαση αορίστου χρόνου, δεν πρέπει να πάρω κάτι παραπάνω;».
Το πρόβλημα είναι ότι αρκετοί εργαζόμενοι δεν γνωρίζουν τι ακριβώς προβλέπει η εργατική νομοθεσία. Άλλοι θεωρούν ότι δικαιούνται χρήματα που στην πραγματικότητα δεν προβλέπονται, ενώ κάποιοι άλλοι δεν διεκδικούν ούτε εκείνα που πραγματικά τους αναλογούν.
Ας ξεκαθαρίσουμε, λοιπόν, τι ισχύει.
1. Σύμβαση αορίστου χρόνου: Δεν σημαίνει αυτόματα αποζημίωση απόλυσης
Ένα από τα συχνότερα λάθη είναι η αντίληψη ότι, από τη στιγμή που κάποιος έχει σύμβαση αορίστου χρόνου, δικαιούται υποχρεωτικά αποζημίωση εάν απολυθεί.
Η πραγματικότητα είναι διαφορετική.
Σύμφωνα με το άρθρο 336 του Π.Δ. 62/2025, η σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου μπορεί, κατά τους πρώτους δώδεκα μήνες από την έναρξή της, να καταγγελθεί χωρίς προειδοποίηση και χωρίς αποζημίωση απόλυσης, εκτός εάν τα δύο μέρη έχουν συμφωνήσει διαφορετικά.
Αυτό σημαίνει ότι ένας εργαζόμενος που έχει συμπληρώσει οκτώ, εννέα ή ακόμη και έντεκα μήνες εργασίας μπορεί να απολυθεί χωρίς να δικαιούται τη νόμιμη αποζημίωση απόλυσης.
Δεν έχει σημασία αν εργάζεται με πλήρες ή μερικό ωράριο ως προς το συγκεκριμένο όριο των δώδεκα μηνών.
2. Ένα καθημερινό παράδειγμα που πρέπει να γνωρίζουν οι εργαζόμενοι
Ας υποθέσουμε ότι ένας εργαζόμενος προσλαμβάνεται στις 21 Ιανουαρίου 2026 με σύμβαση αορίστου χρόνου και πλήρη απασχόληση.
Εργάζεται κανονικά, πηγαίνει στις βάρδιές του, ακολουθεί το πρόγραμμα και εκπληρώνει τις υποχρεώσεις του.
Στις 24 Οκτωβρίου 2026 ενημερώνεται ότι απολύεται.
Έχει εργαστεί περίπου εννέα μήνες.
Στο πληροφοριακό σύστημα εμφανίζεται η ένδειξη:
«Ψηφιακή Αναγγελία Λήξης Εργασίας – Καταγγελία Σύμβασης Χωρίς Προειδοποίηση».
Τι σημαίνει αυτό;
Σημαίνει ότι πρόκειται για καταγγελία σύμβασης αορίστου χρόνου από τον εργοδότη, χωρίς προειδοποίηση. Εφόσον δεν έχει συμπληρωθεί το πρώτο δωδεκάμηνο και δεν υπάρχει διαφορετική συμφωνία, δεν οφείλεται νόμιμη αποζημίωση απόλυσης.
Πολλοί μπορεί να θεωρήσουν ότι ο εργαζόμενος φεύγει χωρίς να πάρει τίποτα επιπλέον. Αυτό, όμως, είναι ένα εντελώς διαφορετικό ζήτημα.
3. Χωρίς αποζημίωση απόλυσης δεν σημαίνει χωρίς εργασιακά δικαιώματα
Εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο σημείο που πρέπει να γνωρίζει κάθε εργαζόμενος.
Το γεγονός ότι δεν προβλέπεται αποζημίωση απόλυσης δεν σημαίνει ότι ο εργοδότης απαλλάσσεται από τις υπόλοιπες οικονομικές υποχρεώσεις του.
Ο εργαζόμενος εξακολουθεί να δικαιούται, ανάλογα με την περίπτωσή του:
- Δεδουλευμένους μισθούς: Όσα χρήματα αντιστοιχούν στην εργασία που έχει ήδη προσφέρει.
- Αναλογία Δώρου Χριστουγέννων ή Πάσχα: Ανάλογα με το χρονικό διάστημα απασχόλησης μέσα στις αντίστοιχες περιόδους υπολογισμού.
- Αποδοχές μη ληφθείσας άδειας: Για τις ημέρες κανονικής άδειας που δικαιούται αλλά δεν έχει λάβει.
- Αναλογία επιδόματος αδείας: Εφόσον υπάρχει σχετική οφειλή.
Με άλλα λόγια, μπορεί να μην υπάρχει αποζημίωση απόλυσης, αλλά να υπάρχουν χρήματα που πρέπει να καταβληθούν κατά την αποχώρηση.
Και αυτό είναι κάτι που δεν πρέπει να παραβλέπει κανείς.
4. Γιατί η πλήρης απασχόληση δεν αλλάζει τον κανόνα;
Ένας εργαζόμενος μπορεί να σκέφτεται: «Εγώ δούλευα οκτώ ώρες την ημέρα, πέντε ή έξι ημέρες την εβδομάδα. Δεν δικαιούμαι κάτι διαφορετικό;».
Η πλήρης απασχόληση επηρεάζει τον υπολογισμό των αποδοχών, των δώρων και άλλων παροχών.
Δεν καταργεί, όμως, τον κανόνα του πρώτου δωδεκαμήνου σχετικά με την αποζημίωση απόλυσης.
Επομένως, δεν πρέπει να συγχέουμε δύο διαφορετικά πράγματα: τη διάρκεια της εργασιακής σχέσης και το ωράριο απασχόλησης.
5. Η προσοχή χρειάζεται και από την πλευρά του εργοδότη
Η δυνατότητα απόλυσης χωρίς αποζημίωση κατά τους πρώτους δώδεκα μήνες δεν σημαίνει ότι όλα επιτρέπονται.
Η καταγγελία της σύμβασης πρέπει να τηρεί τις νόμιμες προϋποθέσεις. Απαιτείται έγγραφη καταγγελία, ενώ εξακολουθούν να ισχύουν οι προστατευτικές διατάξεις για περιπτώσεις παράνομης ή καταχρηστικής απόλυσης, όπως και οι ειδικές προστασίες που προβλέπει η νομοθεσία.
Επομένως, άλλο πράγμα είναι η μη υποχρέωση καταβολής αποζημίωσης και άλλο η ανεξέλεγκτη δυνατότητα του εργοδότη να ενεργεί χωρίς κανέναν περιορισμό.
6. Μην υπογράφεις και μην αποδέχεσαι κάτι που δεν καταλαβαίνεις
Όταν κάποιος χάνει τη δουλειά του, είναι λογικό να βρίσκεται σε δύσκολη ψυχολογική και οικονομική κατάσταση.
Μπορεί να σκέφτεται πώς θα πληρώσει το ενοίκιο, τους λογαριασμούς, τις υποχρεώσεις του και πότε θα βρει την επόμενη εργασία.
Μέσα σε αυτή την πίεση, δεν είναι πάντα εύκολο να ελέγξει αν έχουν υπολογιστεί σωστά τα χρήματα που δικαιούται.
Γι' αυτό χρειάζεται να κρατά αντίγραφα των εγγράφων της εργασιακής του σχέσης, να ελέγχει την ψηφιακή αναγγελία αποχώρησης και να ζητά αναλυτική ενημέρωση για την τελική εξόφληση.
Αν υπάρχουν αμφιβολίες ή διαφωνίες, μπορεί να απευθυνθεί στην Επιθεώρηση Εργασίας ή σε εργατολόγο.
Δεν χρειάζεται να γνωρίζει κάποιος ολόκληρη την εργατική νομοθεσία. Χρειάζεται, όμως, να ξέρει πού να αναζητήσει την απάντηση όταν αφορά τον δικό του μισθό και τη δική του εργασία.
Το δικαίωμα στη γνώση δεν είναι πολυτέλεια
Η απώλεια μιας δουλειάς δεν είναι απλώς μια αλλαγή στο πρόγραμμα της καθημερινότητας.
Για έναν άνθρωπο μπορεί να σημαίνει αβεβαιότητα, ανασφάλεια και αγωνία για το αύριο. Μπορεί να σημαίνει ότι πρέπει να αρχίσει ξανά από το μηδέν, να στείλει βιογραφικά, να περάσει από συνεντεύξεις και να περιμένει μια νέα ευκαιρία.
Μέσα σε αυτή την πραγματικότητα, η γνώση των δικαιωμάτων δεν είναι μια ασήμαντη λεπτομέρεια.
Κανείς δεν χρειάζεται να δημιουργεί ψεύτικες προσδοκίες στους εργαζομένους. Αν ο νόμος δεν προβλέπει αποζημίωση απόλυσης σε μια συγκεκριμένη περίπτωση, πρέπει να το γνωρίζουν. Αλλά εξίσου σημαντικό είναι να γνωρίζουν τι εξακολουθούν να δικαιούνται.
Γιατί ο εργαζόμενος δεν ζητά χάρη όταν απαιτεί τα δεδουλευμένα του, την άδειά του ή το δώρο που του αναλογεί.
Ζητά αυτά που προβλέπονται για την εργασία που ήδη προσέφερε.
Μπορεί να χάσεις τη δουλειά σου χωρίς να δικαιούσαι αποζημίωση απόλυσης. Δεν πρέπει, όμως, να χάσεις και όσα δικαιούσαι επειδή δεν γνώριζες ότι σου ανήκουν.
Σημείωση: Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί εξατομικευμένη νομική συμβουλή. Για κάθε συγκεκριμένη περίπτωση χρειάζεται έλεγχος των όρων εργασίας και των σχετικών εγγράφων.
Νομικές πηγές:
- Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.
- Επιθεώρηση Εργασίας.
- Π.Δ. 62/2025, άρθρο 336.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου