Δύο μαγαζιά εστίασης, δύο διαφορετικοί κόσμοι: Όταν η δουλειά δεν μετριέται μόνο σε ώρες, αλλά και σε αξιοπρέπεια
Μια προσωπική ματιά στην εργασία στην εστίαση, στις ανθρώπινες σχέσεις, στην εργοδοτική νοοτροπία και στη διαφορά ανάμεσα σε μια απαιτητική δουλειά και ένα περιβάλλον που σε κάνει να αισθάνεσαι διαρκώς υπόλογος.
Δεν είναι όλα τα μαγαζιά ίδια, ακόμη κι όταν κάνουν την ίδια δουλειά
Όποιος έχει εργαστεί στην εστίαση γνωρίζει ότι δεν είναι όλα τόσο απλά όσο φαίνονται από την άλλη πλευρά του πάγκου. Πίσω από έναν καφέ, ένα πιάτο φαγητό ή έναν γεμάτο δίσκο υπάρχουν ώρες ορθοστασίας, πίεση, απαιτητικοί πελάτες, λάθη, παρατηρήσεις και καθημερινή προσπάθεια.
Υπάρχουν, όμως, και πράγματα που δεν φαίνονται στον πελάτη. Ο τρόπος με τον οποίο συμπεριφέρεται ο εργοδότης, η σχέση μεταξύ συναδέλφων, η συνέπεια στις πληρωμές, ο σεβασμός στον προσωπικό χρόνο και, κυρίως, η αίσθηση ότι βρίσκεσαι σε έναν χώρο όπου αντιμετωπίζεσαι ως εργαζόμενος και όχι ως άνθρωπος που πρέπει να δίνει συνεχώς εξηγήσεις.
Έχοντας ζήσει δύο διαφορετικές εργασιακές εμπειρίες στον χώρο της εστίασης, διαπίστωσα ότι η διαφορά δεν βρίσκεται απαραίτητα στο μέγεθος της επιχείρησης. Βρίσκεται κυρίως στη νοοτροπία που επικρατεί μέσα σε αυτήν.
Η πρώτη εμπειρία: Ένα μεγάλο μαγαζί, αρκετή πίεση, αλλά ανθρώπινη συμπεριφορά
Η πρώτη δουλειά ήταν σε έναν μεγάλο πολυχώρο, με καφετέρια στο ισόγειο και εστιατόριο στον επάνω όροφο. Εργαζόμουν στο εστιατόριο και, παρότι είχα προηγούμενη εμπειρία από την εστίαση, χρειάστηκα λίγο χρόνο για να προσαρμοστώ.
Στην αρχή υπήρχαν παρατηρήσεις για λάθη που πράγματι έκανα. Δεν ήταν όλα εύκολα, ούτε υπήρχε η απαίτηση να γνωρίζω τα πάντα από την πρώτη ημέρα. Με τον καιρό, όμως, πήρα τον αέρα της δουλειάς, απέκτησα μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και έμαθα να ανταποκρίνομαι στις απαιτήσεις.
Υπήρχαν ημέρες με δωδεκάωρα. Η δουλειά ήταν απαιτητική και η κούραση μεγάλη. Δεν θα παρουσιάσουμε, άλλωστε, τα εξαντλητικά ωράρια ως κάτι φυσιολογικό μόνο και μόνο επειδή τα αντιμετώπιζαν και άλλοι εργαζόμενοι.
Υπήρχε, όμως, μια λεπτομέρεια που έκανε τη διαφορά.
Οι υπεύθυνοι μπορούσαν να σε ρωτήσουν αν έφαγες, αν χρειάζεσαι κάτι ή αν αντιμετωπίζεις κάποια δυσκολία. Μπορούσες να εκφράσεις τη διαφωνία σου όταν πίστευες ότι είχες δίκιο. Δεν αισθανόσουν ότι κάθε κουβέντα σου θα μετατραπεί σε προσωπικό ζήτημα.
Και κάτι ακόμη: Οι πληρωμές γίνονταν στην ώρα τους.
Έμεινα περίπου έναν χρόνο. Παρότι η απόσταση από το σπίτι ήταν μεγάλη, η αποχώρησή μου έγινε με καλό τρόπο. Μέχρι σήμερα υπάρχουν φιλίες που διατηρούνται.
Δεν ήταν ένας εργασιακός παράδεισος. Ήταν, όμως, μια εμπειρία που μου έδειξε ότι μπορείς να κουραστείς πολύ στη δουλειά και παρ' όλα αυτά να φύγεις από εκεί χωρίς να κουβαλάς πικρία για τους ανθρώπους.
Η δεύτερη εμπειρία: Ένα μικρότερο περιβάλλον και μια διαφορετική πραγματικότητα
Η δεύτερη δουλειά ήταν σε μια καφετέρια της επαρχίας.
Από την πρώτη στιγμή έγινε αντιληπτό ότι υπήρχε προηγούμενη εμπειρία στον χώρο. Αυτό, όμως, δεν σήμαινε ότι η προσαρμογή θα ήταν εύκολη. Οι πελάτες ήταν αρκετά απαιτητικοί, ενώ οι συνθήκες εργασίας είχαν τις δικές τους δυσκολίες.
Ένα από τα πρώτα πράγματα που ξεχώρισαν ήταν το ωράριο. Ήμουν ο μόνος που, τουλάχιστον για ένα διάστημα, εργαζόταν συνεχώς σπαστό. Η καθημερινότητα άρχισε να αποκτά έναν διαφορετικό χαρακτήρα.
Σταδιακά, όμως, τα προβλήματα έπαψαν να περιορίζονται αποκλειστικά στη δουλειά.
Υπήρξε παρατήρηση επειδή χαιρετούσα μια κοπέλα που εργαζόταν σε διπλανό κατάστημα. Κάτι απολύτως συνηθισμένο για οποιονδήποτε άνθρωπο, που όμως αντιμετωπίστηκε σαν να αποτελούσε ζήτημα της επιχείρησης.
Σε άλλη περίπτωση, πήγα στο μαγαζί την ημέρα του ρεπό μου ως πελάτης. Δεν εξυπηρέτησα έναν πελάτη και δημιουργήθηκε θέμα, παρότι δεν εργαζόμουν εκείνη την ημέρα.
Αναρωτιέται κανείς: Από πότε το ρεπό σημαίνει ότι παραμένεις διαθέσιμος για τις ανάγκες της επιχείρησης;
Το ρεπό δεν είναι μια ημέρα κατά την οποία απλώς δεν φοράς τη στολή της δουλειάς. Είναι ο χρόνος που έχεις για τον εαυτό σου, την οικογένεια, τις παρέες και τις προσωπικές σου υποχρεώσεις.
Όταν οι ανθρώπινες σχέσεις γίνονται αντικείμενο ελέγχου
Ένα ακόμη περιστατικό που μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση αφορούσε μια νέα συνάδελφο.
Είχαμε αποκτήσει μια καλή επικοινωνία και υπήρχε οικειότητα μεταξύ μας. Κάποια στιγμή πληροφορήθηκα ότι αρκετά άτομα από το προσωπικό φέρονται να της είχαν συστήσει να μην έχει ιδιαίτερες σχέσεις μαζί μου.
Δεν μπορώ να γνωρίζω τι ακριβώς ειπώθηκε από τον καθένα. Μπορώ, όμως, να περιγράψω πώς αισθάνθηκα όταν έμαθα κάτι τέτοιο.
Αντί να υπάρχει ένα φυσιολογικό εργασιακό περιβάλλον, άρχισα να αισθάνομαι ότι ακόμη και μια απλή ανθρώπινη επικοινωνία μπορούσε να γίνει αντικείμενο σχολιασμού.
Απομακρύνθηκα από αρκετούς ανθρώπους και έγινα περισσότερο προσεκτικός στις κινήσεις μου.
Δεν είναι ευχάριστο να πρέπει να σκέφτεσαι πώς θα χαιρετήσεις έναν συνάδελφο, αν θα σταθείς να μιλήσεις μαζί του ή αν κάποιος θα παρερμηνεύσει μια συνηθισμένη συμπεριφορά.
Η εργασία δεν θα έπρεπε να μετατρέπεται σε ένα περιβάλλον όπου οι προσωπικές σχέσεις περνούν από άτυπη έγκριση.
Το ζήτημα των χρημάτων: Όταν οι αριθμοί αρχίζουν να δημιουργούν ερωτήματα
Εδώ βρίσκεται ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημεία της δεύτερης εμπειρίας.
Σε ένα διάστημα της εργασίας μου, για επτά ώρες έπαιρνα 18 ευρώ. Προς το τέλος, πριν αποχωρήσω, το ποσό που λάμβανα για την ίδια διάρκεια είχε φτάσει στα 10 ευρώ.
Η διαφορά δεν είναι αμελητέα.
Από τα 18 ευρώ στα 10 ευρώ σημαίνει μείωση 8 ευρώ, δηλαδή περίπου 44,4%.
Ας το δούμε με απλά μαθηματικά:
- Για 7 ώρες και 18 ευρώ, αντιστοιχούν περίπου 2,57 ευρώ ανά ώρα.
- Για 7 ώρες και 10 ευρώ, αντιστοιχούν περίπου 1,43 ευρώ ανά ώρα.
Πρόκειται για μια σημαντική μεταβολή, η οποία εύλογα δημιουργεί ερωτήματα για τον τρόπο υπολογισμού της αμοιβής.
Δεν θα ήταν σωστό να βγάλουμε αυθαίρετα συμπεράσματα για το πού κατέληγαν τα χρήματα ή για το τι ακριβώς συνέβαινε πίσω από τις συμφωνίες. Χωρίς πλήρη οικονομικά στοιχεία δεν μπορεί να τεκμηριωθεί κάτι τέτοιο.
Ωστόσο, υπάρχει μια απλή πραγματικότητα: Ο εργαζόμενος πρέπει να γνωρίζει τι αμείβεται, για πόσες ώρες και με ποιους όρους.
Δεν μπορεί η αμοιβή να αποτελεί μια ασαφή υπόθεση που αλλάζει χωρίς ξεκάθαρη ενημέρωση.
Και εδώ γεννιέται ένα ευρύτερο ερώτημα για την εστίαση: Πόσοι εργαζόμενοι έχουν βρεθεί στη θέση να προσπαθούν να καταλάβουν αν αυτό που παίρνουν αντιστοιχεί πραγματικά στον χρόνο και στην εργασία που προσφέρουν;
Όταν η δουλειά δεν τελειώνει ποτέ, ούτε την ημέρα του ρεπό
Υπήρχε και μια ακόμη απαίτηση που μου είχε κάνει εντύπωση.
Σε ημέρα που είχα ρεπό και είχα φύγει εκτός περιοχής, δέχτηκα την παρατήρηση ότι δεν θα έπρεπε να απομακρύνομαι και ότι έπρεπε να βρίσκομαι κοντά.
Αυτή η νοοτροπία δημιουργεί μια πολύ προβληματική αντίληψη: ότι ο εργαζόμενος πρέπει να παραμένει διαθέσιμος ακόμη και όταν δεν έχει προγραμματισμένη εργασία.
Ασφαλώς, υπάρχουν έκτακτες ανάγκες σε μια επιχείρηση. Μπορεί να υπάρξει μια συνεννόηση για αλλαγή βάρδιας ή μια έκτακτη αντικατάσταση. Άλλο, όμως, η συνεννόηση και άλλο η απαίτηση να οργανώνεις τη ζωή σου γύρω από το ενδεχόμενο να σε χρειαστεί κάποιος.
Ο εργαζόμενος δεν παύει να έχει προσωπική ζωή επειδή εργάζεται στην εστίαση.
Όταν μια προσωπική διαφωνία επηρεάζει την επαγγελματική καθημερινότητα
Προς το τέλος της παραμονής μου συνέβη ένα ακόμη περιστατικό.
Υπήρξε μια αλλαγή στο πρόγραμμα εργασίας μου και βρέθηκα στη λάντζα αντί για το σέρβις, σε μια περίοδο που μέχρι τότε εργαζόμουν σε διαφορετικό πόστο.
Όταν ζήτησα εξηγήσεις, η απάντηση που έλαβα ήταν να περιμένω να περάσει ένα συγκεκριμένο διάστημα και μετά να δούμε τι θα γίνει.
Δεν θα επεκταθώ σε πρόσωπα, ονόματα ή άλλες λεπτομέρειες. Το ζητούμενο δεν είναι να μετατραπεί μια εργασιακή εμπειρία σε προσωπική αντιπαράθεση.
Αυτό που έχει σημασία είναι ότι ο εργαζόμενος δικαιούται να γνωρίζει γιατί αλλάζουν τα καθήκοντά του και ποια είναι τα κριτήρια πίσω από τέτοιες αποφάσεις.
Όταν οι εξηγήσεις είναι ασαφείς, η εμπιστοσύνη αρχίζει να χάνεται.
Την επόμενη ημέρα από εκείνη τη συζήτηση αποφάσισα να παραιτηθώ.
Συνέχισα τη ζωή μου και βρήκα εργασία αλλού. Παρ' όλα αυτά, η προηγούμενη συνεργασία δεν έληξε με την ηρεμία που θα περίμενε κανείς. Υπήρξαν ενοχλήσεις και συμπεριφορές που μου έδωσαν την εντύπωση ότι η αποχώρησή μου είχε αντιμετωπιστεί προσωπικά.
Ακόμη και μετά τη διακοπή της συνεργασίας, η ατμόσφαιρα παρέμεινε αρνητική.
Και αυτό είναι ίσως ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία μιας προβληματικής εργασιακής σχέσης: όταν η παραίτηση ενός εργαζομένου αντιμετωπίζεται σαν προσωπική προσβολή αντί ως απόφαση που αφορά την επαγγελματική του πορεία.
Η πραγματική σύγκριση: Δεν ήταν θέμα μεγέθους, αλλά νοοτροπίας
Αν βάλουμε δίπλα δίπλα τις δύο εμπειρίες, προκύπτει μια ενδιαφέρουσα αντίθεση.
Στην πρώτη επιχείρηση υπήρχε περισσότερη κούραση, μεγαλύτερη απόσταση και απαιτητικό ωράριο. Υπήρχαν, όμως, συνέπεια στις πληρωμές, ανθρώπινη επικοινωνία και σχέσεις που άντεξαν στον χρόνο.
Στη δεύτερη επιχείρηση, παρότι επρόκειτο για μικρότερο εργασιακό περιβάλλον, τα προβλήματα που βίωσα αφορούσαν πολύ περισσότερα από την ίδια την εργασία: προσωπικές σχέσεις, ρεπό, ωράρια, αμοιβές και συμπεριφορές που συνέχισαν να με απασχολούν ακόμη και μετά την αποχώρησή μου.
Δεν σημαίνει ότι κάθε μεγάλη επιχείρηση λειτουργεί σωστά ή ότι κάθε μικρό μαγαζί έχει προβλήματα. Θα ήταν άδικο να γενικεύσουμε.
Υπάρχουν μικρές επιχειρήσεις με εξαιρετικούς ανθρώπους και μεγάλες επιχειρήσεις που εξαντλούν το προσωπικό τους.
Η διαφορά βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται κάθε εργοδότης τη σχέση του με τους ανθρώπους που εργάζονται για εκείνον.
Μπορείς να απαιτείς συνέπεια, ταχύτητα, επαγγελματισμό και σωστή εξυπηρέτηση. Είναι μέρος της δουλειάς.
Δεν μπορείς, όμως, να απαιτείς από έναν εργαζόμενο να είναι διαθέσιμος όλες τις ώρες, να ελέγχεις τις κοινωνικές του σχέσεις ή να θεωρείς ότι η προσωπική του ζωή αποτελεί προέκταση της επιχείρησής σου.
Ένα μάθημα που δεν βρίσκεται σε κανένα εγχειρίδιο εστίασης
Υπάρχει μια λεπτομέρεια που συχνά ξεχνάμε.
Ο εργαζόμενος δεν θυμάται μόνο πόσους καφέδες έφτιαξε, πόσα τραπέζια εξυπηρέτησε ή πόσες ώρες έμεινε όρθιος.
Θυμάται αν τον ρώτησαν αν έφαγε. Θυμάται αν πληρώθηκε στην ώρα του. Θυμάται αν μπορούσε να πει τη γνώμη του χωρίς να φοβάται τις συνέπειες.
Θυμάται επίσης αν έπρεπε να κοιτάζει πίσω του πριν μιλήσει με έναν συνάδελφο, αν ένιωθε ότι το ρεπό του δεν ήταν πραγματικά δικό του και αν η αμοιβή του άλλαζε χωρίς να έχει ξεκάθαρες απαντήσεις.
Αυτές οι μικρές καθημερινές λεπτομέρειες είναι που τελικά διαμορφώνουν την εικόνα μιας επιχείρησης.
Και ίσως εκεί βρίσκεται η μεγαλύτερη διαφορά ανάμεσα στις δύο εμπειρίες.
Στο ένα μέρος, παρά την κούραση, έφυγα διατηρώντας φιλίες. Στο άλλο, παρά τον ενάμιση χρόνο παραμονής, έφυγα έχοντας την ανάγκη να απομακρυνθώ από ανθρώπους και καταστάσεις που δεν ήθελα πλέον να αποτελούν μέρος της καθημερινότητάς μου.
Το τελικό συμπέρασμα: Η εστίαση χρειάζεται εργαζομένους, αλλά και οι εργαζόμενοι χρειάζονται σεβασμό
Η εστίαση είναι ένας απαιτητικός κλάδος. Χωρίς εργαζομένους δεν λειτουργεί κανένα καφέ, κανένα εστιατόριο και κανένας πολυχώρος.
Αυτό, όμως, δεν πρέπει να το θυμούνται οι επιχειρήσεις μόνο όταν υπάρχει έλλειψη προσωπικού.
Πρέπει να το θυμούνται και όταν καταρτίζουν τα προγράμματα, όταν υπολογίζουν τις αμοιβές, όταν οργανώνουν τα ρεπό και όταν διαχειρίζονται τις ανθρώπινες σχέσεις μέσα στην ομάδα.
Γιατί ένας εργαζόμενος μπορεί να αντέξει μια δύσκολη βάρδια. Μπορεί να δεχτεί μια δίκαιη παρατήρηση. Μπορεί να κάνει υπομονή μέχρι να μάθει καλύτερα τη δουλειά.
Εκείνο που δύσκολα αντέχεται είναι να αισθάνεται ότι πρέπει να αποδεικνύει καθημερινά πως δικαιούται να έχει και μια ζωή έξω από το μαγαζί.
Και τελικά, όταν έρθει η στιγμή να φύγει, δεν είναι πάντα οι ώρες που θυμάται περισσότερο.
Είναι οι άνθρωποι.
Γιατί μπορεί ένα μαγαζί να σου ζητήσει δώδεκα ώρες από την ημέρα σου. Δεν δικαιούται, όμως, να σου ζητήσει και την υπόλοιπη ζωή σου.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου