Υπάρχουν άνθρωποι που δεν μας λένε ούτε «ναι» ούτε «όχι». Και κάπως έτσι, χωρίς να το καταλάβουμε, αρχίζουμε να ζούμε μέσα σε μια συζήτηση που δεν έγινε ποτέ.
Υπάρχει μια στιγμή που όλοι, λίγο πολύ, έχουμε ζήσει. Στέλνεις ένα μήνυμα, περιμένεις μια απάντηση και το κινητό παραμένει σιωπηλό. Στην αρχή λες πως ο άλλος μπορεί να είναι απασχολημένος. Ύστερα σκέφτεσαι ότι ίσως δεν το είδε. Μετά αναρωτιέσαι μήπως είπες κάτι λάθος, μήπως φάνηκες πιεστικός, μήπως έπρεπε να είχες γράψει κάτι διαφορετικό.
Και χωρίς να έχει συμβεί τίποτα καινούργιο, μέσα στο μυαλό σου έχουν ήδη συμβεί δέκα διαφορετικά σενάρια.
Το παράξενο είναι ότι δεν γνωρίζεις τι πραγματικά συμβαίνει. Έχεις μόνο μια σιωπή. Όμως αυτή η σιωπή αρχίζει να αποκτά νόημα, να γεμίζει τα κενά και να σε κάνει να ψάχνεις απαντήσεις εκεί όπου δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία για να τις βρεις.
Κάπου εκεί γεννιέται το πραγματικό ερώτημα: Μας πονάει περισσότερο όταν κάποιος μάς απορρίπτει ή όταν μας αφήνει να περιμένουμε χωρίς να ξέρουμε τι συμβαίνει;
Η απόρριψη πονάει, αλλά τουλάχιστον έχει όνομα
Κανείς δεν χαίρεται όταν ακούει ένα «δεν ενδιαφέρομαι», ένα «δεν αισθάνομαι το ίδιο» ή ένα «δεν θέλω να συνεχίσουμε». Ακόμη κι όταν η απάντηση είναι ευγενική, μπορεί να αφήσει πίσω της στενοχώρια, απογοήτευση και την αίσθηση ότι κάτι που επιθυμούσαμε δεν πρόκειται να συμβεί.
Ωστόσο, η ξεκάθαρη απόρριψη έχει ένα δύσκολο αλλά σημαντικό πλεονέκτημα: μας επιτρέπει να γνωρίζουμε πού βρισκόμαστε.
Δεν χρειάζεται να ερμηνεύουμε κάθε λέξη, κάθε βλέμμα και κάθε καθυστέρηση. Δεν χρειάζεται να αναρωτιόμαστε αν πρέπει να περιμένουμε λίγο ακόμη ή αν μια διαφορετική κίνηση θα αλλάξει την κατάσταση.
Μπορεί να κλάψουμε, να θυμώσουμε, να απομακρυνθούμε για λίγο. Αλλά κάποια στιγμή έχουμε μια πραγματικότητα απέναντί μας, όσο δυσάρεστη κι αν είναι.
Η αβεβαιότητα, αντίθετα, δεν μας αφήνει να πενθήσουμε αυτό που χάθηκε, επειδή δεν είμαστε βέβαιοι αν χάθηκε ποτέ.
Και αυτό μπορεί να μας κρατήσει πολύ περισσότερο απ’ όσο περιμέναμε.
Η σιωπή γίνεται ένας χώρος γεμάτος υποθέσεις
Ας πάρουμε ένα απλό παράδειγμα από την καθημερινότητα.
Δύο άνθρωποι μιλούν συχνά. Υπάρχει μια οικειότητα, μερικές όμορφες στιγμές και μια επικοινωνία που φαίνεται να προχωρά. Ξαφνικά, ο ένας αρχίζει να απομακρύνεται. Απαντά πιο σύντομα, δεν παίρνει πρωτοβουλίες και αφήνει τις συζητήσεις στη μέση.
Ο άλλος δεν γνωρίζει τον λόγο.
Μπορεί να σκέφτεται ότι ο άνθρωπος απέναντί του περνάει μια δύσκολη περίοδο. Μπορεί να πιστεύει ότι φοβήθηκε, ότι μπερδεύτηκε ή ότι χρειάζεται χρόνο. Μπορεί, πάλι, να υποψιάζεται ότι το ενδιαφέρον χάθηκε.
Όλα μοιάζουν πιθανά, επειδή τίποτα δεν έχει ξεκαθαριστεί.
Έτσι, μια απλή καθημερινή στιγμή μετατρέπεται σε προσωπική ανάκριση. Αναλύεις τι είπες την προηγούμενη εβδομάδα, θυμάσαι μια φράση που τότε σου φάνηκε ασήμαντη και προσπαθείς να καταλάβεις αν το τελευταίο χαμόγελο σήμαινε κάτι ή αν απλώς ήταν ευγένεια.
Το μυαλό προσπαθεί να συμπληρώσει όσα λείπουν. Όμως δεν διαθέτει τις πληροφορίες που χρειάζεται.
Και υπάρχει μια παγίδα εδώ: όσο περισσότερο προσπαθούμε να αποκωδικοποιήσουμε τη συμπεριφορά κάποιου, τόσο πιο εύκολο γίνεται να μπερδέψουμε τις επιθυμίες και τους φόβους μας με τα πραγματικά δεδομένα.
Δεν είναι κάθε σιωπή απόρριψη. Αλλά ούτε κάθε σιωπή κρύβει ένα συναίσθημα που περιμένει την κατάλληλη στιγμή για να εκφραστεί.
Μερικές φορές δεν γνωρίζουμε. Και πρέπει να αντέξουμε το γεγονός ότι δεν γνωρίζουμε.
Το «ίσως» μπορεί να γίνει πιο κουραστικό από ένα «όχι»
Το «ίσως» έχει μια παράξενη δύναμη. Δεν σου δίνει αρκετό λόγο για να προχωρήσεις, αλλά ούτε αρκετό λόγο για να σταματήσεις να ελπίζεις.
Ίσως ο άλλος αλλάξει γνώμη. Ίσως χρειάζεται χρόνο. Ίσως δεν κατάλαβε πόσο σημαντικό ήταν για εσένα αυτό που του είπες. Ίσως, τελικά, όλα να εξελιχθούν διαφορετικά.
Όσο υπάρχει ένα «ίσως», η σκέψη επιστρέφει ξανά και ξανά στο ίδιο σημείο.
Αυτό δεν συμβαίνει μόνο στις ερωτικές σχέσεις. Συμβαίνει όταν περιμένεις μια απάντηση για μια δουλειά που έχεις ανάγκη, όταν ένας φίλος απομακρύνεται χωρίς εξήγηση ή όταν ένας άνθρωπος που θεωρούσες δικό σου αρχίζει να συμπεριφέρεται σαν να μην υπάρχεις.
Περιμένεις ένα τηλεφώνημα από έναν εργοδότη και δεν ξέρεις αν πρέπει να συνεχίσεις να ψάχνεις. Περιμένεις από έναν φίλο να σου εξηγήσει γιατί ακύρωσε για τρίτη φορά μια συνάντηση. Περιμένεις από κάποιον να σου πει αν θέλει πραγματικά να σε έχει στη ζωή του.
Στο μεταξύ, η ζωή συνεχίζεται. Οι υποχρεώσεις δεν σταματούν, οι μέρες περνούν και οι υπόλοιποι άνθρωποι γύρω σου μπορεί να μην καταλαβαίνουν καν τι σε απασχολεί.
Εσύ, όμως, έχεις αφήσει ένα μικρό κομμάτι της καθημερινότητάς σου δεμένο σε μια απάντηση που δεν έρχεται.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι ελπίζεις. Η ελπίδα είναι ανθρώπινη. Το πρόβλημα αρχίζει όταν η ελπίδα γίνεται η μοναδική εξήγηση που επιτρέπεις στον εαυτό σου να εξετάσει.
Όταν αρχίζουμε να αμφισβητούμε τον εαυτό μας
Ίσως το πιο άδικο κομμάτι της αβεβαιότητας είναι ότι συχνά στρέφεται εναντίον μας.
Αντί να αναρωτηθούμε μόνο τι συμβαίνει με τον άλλον, αρχίζουμε να αναρωτιόμαστε τι δεν πάει καλά με εμάς.
«Μήπως είμαι υπερβολικός;»
«Μήπως έδειξα περισσότερα απ’ όσα έπρεπε;»
«Μήπως δεν έπρεπε να μιλήσω;»
«Μήπως αν ήμουν διαφορετικός, τα πράγματα θα είχαν εξελιχθεί αλλιώς;»
Η ανάγκη μας να βρούμε μια εξήγηση μπορεί να μας οδηγήσει στο να αναλάβουμε ολόκληρη την ευθύνη για μια κατάσταση που εξαρτάται από δύο ανθρώπους.
Δεν είναι, όμως, κάθε απομάκρυνση απόδειξη ότι κάναμε λάθος. Δεν είναι κάθε αλλαγή συμπεριφοράς αξιολόγηση της αξίας μας. Και δεν σημαίνει ότι όποιος δεν μπορεί ή δεν θέλει να μας δώσει μια ξεκάθαρη απάντηση γνωρίζει απαραίτητα κάτι για εμάς που εμείς αγνοούμε.
Μπορεί να υπάρχουν προσωπικές δυσκολίες, διαφορετικές ανάγκες, αμηχανία ή απλώς έλλειψη ενδιαφέροντος. Μπορεί να υπάρχουν λόγοι που δεν θα μάθουμε ποτέ.
Αυτό που δεν χρειάζεται να κάνουμε είναι να μετατρέψουμε την έλλειψη πληροφορίας σε καταδίκη του εαυτού μας.
Η αξία μας δεν μπορεί να εξαρτάται από το πόσο γρήγορα απαντά κάποιος, από το αν μας επιλέγει ή από το αν είναι σε θέση να εξηγήσει τη συμπεριφορά του.
Η ανάγκη για ξεκάθαρη επικοινωνία δεν είναι απαίτηση
Υπάρχει μια λεπτή διαφορά ανάμεσα στο να πιέζεις κάποιον να αισθανθεί αυτό που θέλεις και στο να επιθυμείς μια ειλικρινή απάντηση.
Δεν δικαιούμαστε να απαιτούμε ανταπόκριση, έρωτα, φιλία ή διαθεσιμότητα από κανέναν. Κάθε άνθρωπος έχει δικαίωμα να μη θέλει, να αλλάξει γνώμη ή να κρατήσει αποστάσεις.
Αλλά η επιθυμία μας για καθαρότητα δεν είναι από μόνη της πίεση.
Μπορούμε να πούμε σε κάποιον ότι η κατάσταση μας μπερδεύει. Μπορούμε να ρωτήσουμε αν επιθυμεί να συνεχιστεί μια επικοινωνία. Μπορούμε να εκφράσουμε το ενδιαφέρον μας χωρίς να απαιτούμε να μας επιστραφεί.
Και ο άλλος μπορεί να απαντήσει ειλικρινά, ακόμη κι αν η απάντηση δεν είναι αυτή που θα θέλαμε.
Φυσικά, δεν είναι όλοι έτοιμοι για τέτοιες συζητήσεις. Κάποιοι δυσκολεύονται να διαχειριστούν τη σύγκρουση, άλλοι φοβούνται ότι θα πληγώσουν τον συνομιλητή τους και ορισμένοι αποφεύγουν εντελώς τις άβολες κουβέντες.
Όμως η αποφυγή δεν εξαφανίζει πάντα τον πόνο. Συχνά απλώς τον αφήνει στον άλλον να τον διαχειριστεί μόνος του.
Και αν έχουμε ήδη ζητήσει μια ξεκάθαρη απάντηση, χωρίς να την πάρουμε, δεν χρειάζεται να επαναλαμβάνουμε την ίδια ερώτηση ασταμάτητα. Μπορούμε να σεβαστούμε τη σιωπή ως όριο, χωρίς να προσποιούμαστε ότι γνωρίζουμε με βεβαιότητα τι κρύβεται πίσω της.
Δεν χρειάζεται να κατηγορήσουμε κανέναν για να αποφασίσουμε τι είναι καλύτερο για εμάς.
Μπορεί κάποιος να μη μας απορρίπτει ξεκάθαρα και παρ’ όλα αυτά να μην μπορεί να μας προσφέρει αυτό που χρειαζόμαστε;
Ναι. Και αυτή είναι μια δύσκολη πραγματικότητα, επειδή δεν χωράει πάντα στις απλές κατηγορίες που χρησιμοποιούμε.
Ένας άνθρωπος μπορεί να μη μας αντιπαθεί, να μη θέλει να μας πληγώσει και να μη μας θεωρεί ασήμαντους, αλλά να μην επιθυμεί μια σχέση μαζί μας. Μπορεί να αισθάνεται αμηχανία, να θέλει απόσταση ή να μην ξέρει πώς να διαχειριστεί μια προσωπική εξομολόγηση.
Μπορεί επίσης να μας συμπαθεί πραγματικά, χωρίς να έχει το ίδιο είδος συναισθήματος.
Η καλοσύνη δεν είναι πάντα ερωτικό ενδιαφέρον. Η ευγένεια δεν είναι υπόσχεση. Μια όμορφη στιγμή δεν αποτελεί απόδειξη για το τι θέλει κάποιος μακροπρόθεσμα.
Αντίστοιχα, η αμηχανία ή η απόσταση δεν μας επιτρέπουν να γνωρίζουμε με ακρίβεια τι σκέφτεται ο άλλος.
Αυτό που μπορούμε να παρατηρήσουμε είναι η συνολική συμπεριφορά και, κυρίως, το τι είναι πραγματικά διαθέσιμο στη μεταξύ μας σχέση.
Ίσως να μην πάρουμε ποτέ την εξήγηση που περιμέναμε. Μπορούμε, όμως, να αναγνωρίσουμε ότι μια κατάσταση μάς κουράζει, ότι δεν μας κάνει καλό να περιμένουμε διαρκώς και ότι έχουμε δικαίωμα να προχωρήσουμε χωρίς να μετατρέψουμε την αβεβαιότητα σε μόνιμο τρόπο ζωής.
Το να απομακρυνθείς δεν σημαίνει ότι δεν ένιωσες αρκετά. Μερικές φορές σημαίνει ότι αποφάσισες να μη ζητάς από τον εαυτό σου να ζει επ’ αόριστον σε αναμονή.
Πώς σταματάς να περιμένεις χωρίς να έχεις όλες τις απαντήσεις;
Δεν υπάρχει ένας διακόπτης που κλείνει τα συναισθήματα. Ούτε είναι εύκολο να πεις στον εαυτό σου «προχώρα» και να το κάνεις αμέσως.
Υπάρχουν, όμως, μερικά πράγματα που μπορούν να μας βοηθήσουν να ξαναπάρουμε τον έλεγχο της καθημερινότητάς μας.
Πρώτον, ξεχώρισε όσα γνωρίζεις από όσα υποθέτεις. Αν κάποιος δεν έχει απαντήσει, αυτό είναι γεγονός. Το ότι σε απορρίπτει, ότι φοβάται ή ότι θα επιστρέψει είναι ερμηνείες, εκτός αν έχει εκφράσει κάτι συγκεκριμένο.
Δεύτερον, μην οργανώνεις τη ζωή σου γύρω από μια πιθανότητα. Συνέχισε τις δραστηριότητές σου, δες τους φίλους σου, αναζήτησε ευκαιρίες και κάνε σχέδια που δεν εξαρτώνται από την επόμενη κίνηση κάποιου άλλου.
Τρίτον, αν είναι κατάλληλο, επικοινώνησε μία φορά με σαφήνεια και σεβασμό. Δεν χρειάζεται να γράψεις ένα τεράστιο μήνυμα ούτε να απολογηθείς επειδή έχεις συναισθήματα. Μια ήρεμη ερώτηση αρκεί. Αν έχει ήδη εκφραστεί ένα όριο ή έχει ζητηθεί απόσταση, σεβάσου το.
Τέταρτον, βάλε το δικό σου όριο στην αναμονή. Δεν χρειάζεται να ανακοινώσεις προθεσμία στον άλλον. Χρειάζεται, όμως, να αποφασίσεις πόσο χώρο θα επιτρέψεις σε αυτή την κατάσταση να καταλαμβάνει στη ζωή σου.
Και κάτι ακόμη: μην προσπαθείς να αποσπάσεις απαντήσεις μέσα από έμμεσα μηνύματα, αναρτήσεις ή κινήσεις που έχουν σκοπό να προκαλέσουν αντίδραση. Μπορεί να σε κρατήσουν ακόμη πιο δεμένο με την ανάγκη να παρατηρείς τι έκανε ή τι δεν έκανε ο άλλος.
Η ηρεμία δεν έρχεται όταν καταφέρνεις να αποκωδικοποιήσεις κάθε του κίνηση. Έρχεται όταν δεν χρειάζεται πια να το κάνεις για να συνεχίσεις τη μέρα σου.
Ίσως η απάντηση που χρειαζόμαστε να μην είναι αυτή που περιμένουμε
Δεν θα μας εξηγήσουν όλοι οι άνθρωποι γιατί απομακρύνθηκαν. Δεν θα μάθουμε πάντα αν κάτι θα μπορούσε να είχε εξελιχθεί διαφορετικά. Και δεν θα πάρουμε πάντοτε τη συζήτηση που αξίζαμε ή ελπίζαμε να έχουμε.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να θεωρούμε κάθε σιωπή προσβολή ή να κλείνουμε την πόρτα σε όποιον δυσκολεύεται να μιλήσει. Σημαίνει, όμως, ότι δεν μπορούμε να περιμένουμε από τους άλλους να προσφέρουν πάντοτε την καθαρότητα που χρειαζόμαστε για να νιώσουμε ασφαλείς.
Κάποια στιγμή χρειάζεται να την προσφέρουμε και εμείς στον εαυτό μας.
Να παραδεχτούμε ότι κάτι μάς πονάει. Να αναγνωρίσουμε ότι δεν γνωρίζουμε την απάντηση. Να σταματήσουμε να βαφτίζουμε την ελπίδα βεβαιότητα και να μην αφήνουμε μια ανοιχτή εκκρεμότητα να καταλαμβάνει ολόκληρη την ψυχή μας.
Γιατί η απόρριψη μπορεί να μας πληγώσει για αυτό που δεν έγινε. Η αβεβαιότητα, όμως, μπορεί να μας εξαντλήσει για όλα όσα φανταζόμαστε ότι ίσως γίνουν.
Και μερικές φορές, το πιο δύσκολο «αντίο» δεν είναι αυτό που λέμε σε έναν άνθρωπο. Είναι αυτό που λέμε στην εκδοχή της ιστορίας που συνεχίζαμε να περιμένουμε.
Δεν χρειάζεται να μάθεις κάθε απάντηση για να δικαιούσαι να προχωρήσεις. Δεν χρειάζεται να πάψεις να νοιάζεσαι για να πάψεις να περιμένεις. Και δεν χρειάζεται να σε απορρίψει κάποιος ξεκάθαρα για να αναγνωρίσεις ότι η αναμονή σε πληγώνει.
Ίσως, τελικά, η μεγαλύτερη ελευθερία να μην είναι να ακούσεις αυτό που περίμενες, αλλά να πάψεις να αναβάλλεις τη ζωή σου μέχρι να το ακούσεις.
Εσύ τι πιστεύεις;
Τι σε έχει πληγώσει περισσότερο στη ζωή σου: ένα ξεκάθαρο «όχι» ή μια κατάσταση που σε άφησε για καιρό να αναρωτιέσαι τι πραγματικά συμβαίνει; Και μπορεί ένας άνθρωπος να προχωρήσει χωρίς να πάρει ποτέ την εξήγηση που περίμενε;
Αν θέλεις, μοιράσου τη σκέψη ή την εμπειρία σου στα σχόλια. Μερικές φορές, μια ειλικρινής κουβέντα μπορεί να βοηθήσει κάποιον να καταλάβει ότι δεν είναι ο μόνος που έχει μείνει να περιμένει μια απάντηση.

Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου