Όταν η εργασιακή αυστηρότητα ξεπερνά τα όρια: προβληματισμός από περιστατικά στη Σκύδρα

Ερωτήματα για τον τρόπο επικοινωνίας με εργαζομένους, τα ρεπό, την τελευταία στιγμή ενημέρωση και τη συμπεριφορά στον χώρο εργασίας

Στην εργασιακή καθημερινότητα υπάρχουν στιγμές έντασης, απαιτήσεις, παρατηρήσεις και δύσκολες ημέρες. Ο υπεύθυνος μιας επιχείρησης έχει φυσικά δικαίωμα να ζητήσει από τους εργαζομένους συνέπεια, παραγωγικότητα και τήρηση των κανόνων της δουλειάς.

Υπάρχει όμως μια σημαντική διαφορά ανάμεσα στην αυστηρή επαγγελματική συμπεριφορά και στην προσβλητική ή απαξιωτική συμπεριφορά.

Με αφορμή περιστατικά που αναφέρονται στην περιοχή της Σκύδρας Πέλλας, ανοίγει ξανά μια συζήτηση που αφορά πολλούς εργαζομένους: Πού τελειώνει η λογική απαίτηση ενός εργοδότη και πού αρχίζει η καταχρηστική πίεση;

«Θα έρθεις σήμερα για δουλειά; Απάντησέ μου μέχρι τις 15:00»

Ένα από τα περιστατικά που αναφέρονται αφορά εργαζόμενο ο οποίος ενημερώνεται την ίδια ημέρα ότι ενδέχεται να χρειαστεί να εργαστεί.

Το ερώτημα γίνεται ακόμη πιο έντονο όταν το μήνυμα αποστέλλεται, για παράδειγμα, στις 14:30 και ζητείται απάντηση μέχρι τις 15:00.

Μισή ώρα μπορεί να είναι αρκετή για μια απλή ερώτηση μεταξύ ανθρώπων. Δεν είναι όμως απαραίτητα το ίδιο όταν πρόκειται για τον προγραμματισμό της εργασίας ενός ανθρώπου, ο οποίος μπορεί να έχει οργανώσει διαφορετικά την ημέρα του, να βρίσκεται εκτός περιοχής ή να έχει άλλες προσωπικές υποχρεώσεις.

Το αν μια τέτοια πρακτική είναι συμβατή με τους όρους της συγκεκριμένης εργασιακής σχέσης εξαρτάται από το είδος της σύμβασης, το συμφωνημένο πρόγραμμα και το ισχύον πλαίσιο. Σε περιπτώσεις μη προβλέψιμου προγράμματος εργασίας, υπάρχουν συγκεκριμένοι κανόνες σχετικά με τις ημέρες και ώρες κατά τις οποίες μπορεί να ζητηθεί εργασία και την ελάχιστη προειδοποίηση.

Επομένως, δεν μπορεί κάθε περίπτωση να χαρακτηριστεί αυτομάτως παράνομη. Μπορεί όμως εύλογα να δημιουργεί ερωτήματα για τον τρόπο οργάνωσης της εργασίας.

«Στα ρεπό σας να είστε κοντά»

Ακόμη ένα ζήτημα που προκαλεί προβληματισμό είναι η απαίτηση προς εργαζομένους να παραμένουν κοντά στην περιοχή κατά τη διάρκεια των ρεπό τους, ώστε να μπορούν να κληθούν εάν παρουσιαστεί ανάγκη.

Και εδώ χρειάζεται διάκριση.

Άλλο είναι να υπάρχει ένα σύστημα εφημερίας ή διαθεσιμότητας που έχει συμφωνηθεί και διέπεται από συγκεκριμένους κανόνες.

Και άλλο να θεωρείται αυτονόητο ότι ένας εργαζόμενος, ακόμη και όταν βρίσκεται σε ρεπό, πρέπει να περιορίζει τις μετακινήσεις και τις προσωπικές του δραστηριότητες επειδή μπορεί κάποια στιγμή να χρειαστεί στην εργασία.

Το ρεπό δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται απλώς ως «κενή ημέρα μέχρι να χρειαστεί ο εργαζόμενος».

Η παρατήρηση είναι άλλο πράγμα από την προσβολή

Ίσως το σημαντικότερο ζήτημα είναι ο τρόπος με τον οποίο ένας υπεύθυνος απευθύνεται στο προσωπικό.

Μια παρατήρηση μπορεί να είναι αυστηρή:

«Αυτό έγινε λάθος. Την επόμενη φορά θέλω να ακολουθήσεις αυτή τη διαδικασία.»

Αυτό είναι μέρος της εργασιακής σχέσης.

Είναι όμως διαφορετικό να υπάρχουν φωνές, προσωπικές προσβολές ή χαρακτηρισμοί όπως «μαλακισμένα» και «τσογλανακια», όπως αναφέρεται από εργαζομένους ή τρίτους.

Για την τελευταία συγκεκριμένη φράση που έχει μεταφερθεί ως «είστε εργάτες, δεν έχετε δικαίωμα να μιλάτε», χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, καθώς πρόκειται για ανεπιβεβαίωτη αναφορά και δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως γεγονός χωρίς επιβεβαίωση.

Αν όμως τέτοιες συμπεριφορές πράγματι συμβαίνουν, τότε το ζήτημα δεν είναι πλέον απλώς αν ο υπεύθυνος είναι «αυστηρός».

Η νομοθεσία προβλέπει πλαίσιο για την προστασία των εργαζομένων από βία και παρενόχληση στην εργασία, ενώ η Επιθεώρηση Εργασίας έχει αρμοδιότητα να εξετάζει σχετικές καταγγελίες.

Όταν ένας εργαζόμενος μένει για μήνες χωρίς να καλείται

Υπάρχει και μια άλλη πλευρά του ζητήματος.

Τι σημαίνει όταν ένας εργαζόμενος δεν καλείται για εργασία για μεγάλο χρονικό διάστημα, ενώ άλλοι εργαζόμενοι συνεχίζουν να εργάζονται;

Δεν σημαίνει αυτομάτως ότι «τον έχουν αποφασίσει να διώξουν».

Μπορεί να υπάρχουν διαφορετικές ανάγκες της επιχείρησης, μειωμένη εργασία, αλλαγές στον προγραμματισμό ή άλλοι λόγοι.

Όταν όμως η κατάσταση επαναλαμβάνεται για μεγάλο χρονικό διάστημα, είναι λογικό ο εργαζόμενος να αναρωτιέται ποια είναι η πραγματική θέση του μέσα στην επιχείρηση και τι προβλέπει η εργασιακή του σχέση.

Η απουσία ενημέρωσης μπορεί πολλές φορές να δημιουργεί μεγαλύτερη ανασφάλεια από μια ξεκάθαρη απάντηση.

Η δουλειά χρειάζεται κανόνες, αλλά χρειάζεται και σεβασμό

Η εργασιακή σχέση δεν μπορεί να βασίζεται μόνο στο «ο υπεύθυνος αποφασίζει και ο εργαζόμενος εκτελεί».

Υπάρχουν δικαιώματα και υποχρεώσεις και για τις δύο πλευρές.

Ο εργοδότης έχει δικαίωμα να ζητά από τον εργαζόμενο να κάνει σωστά τη δουλειά του. Ο εργαζόμενος όμως δεν παύει να είναι άνθρωπος επειδή βρίσκεται στον χώρο εργασίας.

Η συνέπεια δεν επιβάλλεται με προσβολές.

Η παραγωγικότητα δεν αυξάνεται απαραίτητα με φωνές.

Και η σωστή λειτουργία μιας επιχείρησης δεν σημαίνει ότι ο εργαζόμενος πρέπει να αισθάνεται πως κάθε ρεπό του μπορεί ανά πάσα στιγμή να μετατραπεί σε υποχρέωση χωρίς ξεκάθαρους κανόνες.

Η Σκύδρα δεν αποτελεί εξαίρεση στο γενικότερο ζήτημα

Το ζήτημα δεν αφορά μόνο μία πόλη ή μία επιχείρηση.

Και στη Σκύδρα, όπως και σε πολλές μικρότερες κοινωνίες, η εργασία αποτελεί βασικό κομμάτι της καθημερινότητας και της τοπικής οικονομίας. Αυτό κάνει ακόμη πιο σημαντικό να υπάρχει μια σχέση εργασίας που να βασίζεται στην επαγγελματικότητα, τη συνέπεια και τον αμοιβαίο σεβασμό.

Οι εργαζόμενοι που θεωρούν ότι παραβιάζονται τα δικαιώματά τους μπορούν να απευθυνθούν στην Επιθεώρηση Εργασίας. Η υπηρεσία αναφέρει ότι εξετάζει καταγγελίες για παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας και διαθέτει δυνατότητα υποβολής καταγγελίας, ακόμη και ανώνυμα, μέσω των προβλεπόμενων διαδικασιών.

Γιατί τελικά η σωστή ερώτηση δεν είναι:

«Ποιος έχει το πάνω χέρι στη δουλειά;»

Η σωστή ερώτηση είναι:

«Μπορεί ένας χώρος εργασίας να λειτουργεί αποτελεσματικά χωρίς να χάνει τον σεβασμό προς τους ανθρώπους που εργάζονται σε αυτόν;»

Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα αφορά όχι μόνο τους εργαζομένους, αλλά και τις ίδιες τις επιχειρήσεις και την εικόνα της τοπικής αγοράς εργασίας.

Σχόλια