Γιατί οι περισσότεροι αποφεύγουν να εκφράσουν τη γνώμη τους δημόσια;

 


Στην εποχή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης θα περίμενε κανείς ότι οι άνθρωποι εκφράζουν πιο εύκολα τις απόψεις τους. Ωστόσο, συμβαίνει συχνά το αντίθετο. Πολλοί επιλέγουν να παραμένουν σιωπηλοί, ακόμη και όταν έχουν άποψη για ένα θέμα που τους αφορά άμεσα.

Είτε πρόκειται για την εργασία, την πολιτική, την τοπική κοινωνία ή την καθημερινότητα, όλο και περισσότεροι αποφεύγουν να μιλήσουν δημόσια. Ποιοι είναι όμως οι λόγοι;

Ο φόβος της κριτικής

Ένας από τους σημαντικότερους λόγους είναι ο φόβος της αρνητικής κριτικής.

Στο διαδίκτυο, αλλά και στην πραγματική ζωή, μια άποψη μπορεί να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις. Πολλοί φοβούνται ότι θα δεχτούν ειρωνικά σχόλια, προσβολές ή ακόμη και προσωπικές επιθέσεις.

Έτσι, προτιμούν να μην εκτεθούν.

Η ανησυχία για τις επαγγελματικές συνέπειες

Αρκετοί εργαζόμενοι αποφεύγουν να εκφράζονται δημόσια επειδή ανησυχούν μήπως οι απόψεις τους επηρεάσουν την επαγγελματική τους πορεία.

Σε ορισμένες περιπτώσεις φοβούνται ότι:

  • θα δημιουργηθούν παρεξηγήσεις,

  • θα δυσαρεστηθεί ο εργοδότης,

  • θα επηρεαστούν οι σχέσεις με συναδέλφους,

  • θα χαρακτηριστούν «δύσκολοι» ή «αντιδραστικοί».

Ακόμη και όταν οι ανησυχίες αυτές δεν επιβεβαιώνονται, η αβεβαιότητα αρκεί για να οδηγήσει πολλούς στη σιωπή.

Οι μικρές κοινωνίες

Στις μικρότερες πόλεις και στην επαρχία, οι περισσότεροι γνωρίζονται μεταξύ τους.

Μια δημόσια τοποθέτηση μπορεί να γίνει γρήγορα αντικείμενο συζήτησης και να μεταφερθεί από στόμα σε στόμα.

Για αρκετούς ανθρώπους αυτό λειτουργεί αποτρεπτικά, καθώς προτιμούν να αποφεύγουν τις εντάσεις ή τα σχόλια στην καθημερινότητά τους.

Ο φόβος της παρερμηνείας

Πολλές φορές οι άνθρωποι δεν φοβούνται τόσο να πουν τη γνώμη τους, όσο να παρεξηγηθεί.

Ένα σύντομο σχόλιο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να απομονωθεί από το υπόλοιπο νόημα και να οδηγήσει σε συμπεράσματα που ο συντάκτης του δεν είχε ποτέ πρόθεση να εκφράσει.

Η κουλτούρα της «άμεσης αντίδρασης»

Σήμερα οι συζητήσεις εξελίσσονται πολύ γρήγορα.

Αντί για έναν ήρεμο διάλογο, αρκετές φορές κυριαρχούν οι έντονες αντιπαραθέσεις, οι χαρακτηρισμοί και η πόλωση.

Αυτό κάνει αρκετούς ανθρώπους να πιστεύουν ότι δεν αξίζει να μπουν στη διαδικασία μιας δημόσιας συζήτησης.

Δεν είναι πάντα αδιαφορία

Η σιωπή δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάποιος δεν έχει άποψη.

Πολλοί επιλέγουν να τη συζητούν μόνο με ανθρώπους που εμπιστεύονται, σε προσωπικές συζητήσεις και όχι δημόσια.

Άλλοι θεωρούν ότι δεν χρειάζεται να σχολιάζουν κάθε θέμα που εμφανίζεται στην επικαιρότητα ή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Η σημασία του σεβασμού

Μια κοινωνία λειτουργεί καλύτερα όταν οι πολίτες μπορούν να εκφράζουν τις απόψεις τους με σεβασμό, ακόμη κι αν διαφωνούν μεταξύ τους.

Ο διάλογος δεν προϋποθέτει ότι όλοι θα συμφωνήσουν. Προϋποθέτει όμως να μπορούν να ακουστούν διαφορετικές απόψεις χωρίς προσβολές, απειλές ή απαξίωση.

Όταν οι άνθρωποι αισθάνονται ασφαλείς να μιλήσουν, ενισχύεται η συμμετοχή στα κοινά και βελτιώνεται η ποιότητα του δημόσιου διαλόγου.

Πότε είναι καλύτερο να μη μιλάμε;

Υπάρχουν και περιπτώσεις όπου η επιλογή της σιωπής είναι συνειδητή και σοφή.

Όταν μια συζήτηση έχει εξελιχθεί σε προσωπική αντιπαράθεση, όταν λείπουν τα απαραίτητα στοιχεία ή όταν είναι φανερό ότι δεν υπάρχει διάθεση για ουσιαστικό διάλογο, η αποχή μπορεί να είναι πιο ωφέλιμη από μια αντιπαράθεση χωρίς αποτέλεσμα.

Η ελευθερία της έκφρασης περιλαμβάνει και το δικαίωμα να επιλέξει κάποιος να μη συμμετάσχει σε μια δημόσια συζήτηση.

Συμπέρασμα

Η δημόσια έκφραση γνώμης αποτελεί βασικό στοιχείο μιας δημοκρατικής κοινωνίας. Παρ' όλα αυτά, πολλοί άνθρωποι επιλέγουν να είναι πιο προσεκτικοί, είτε λόγω φόβου της κριτικής, είτε λόγω επαγγελματικών ανησυχιών, είτε επειδή ζουν σε μικρές κοινωνίες όπου οι προσωπικές απόψεις γίνονται εύκολα αντικείμενο σχολιασμού.

Η ουσιαστική λύση δεν είναι να σταματήσουν οι άνθρωποι να εκφράζονται, αλλά να καλλιεργηθεί μια κουλτούρα διαλόγου, όπου η διαφωνία αντιμετωπίζεται με επιχειρήματα και αμοιβαίο σεβασμό. Μόνο έτσι περισσότεροι πολίτες θα αισθάνονται ότι μπορούν να συμμετέχουν στον δημόσιο διάλογο χωρίς φόβο και χωρίς να χάνεται η αξιοπρέπειά τους.

Σχόλια